کد مطلب: ۲۰۷۵۱۴
تاریخ انتشار: يکشنبه ۲۵ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۳:۰۰
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
جام‌در‌جام اروپا پر از بازی‌ها و فینال‌های پرهیجان و جالب بوده، اما یوفا به‌راحتی از کنار این تورنمنت گذشت و آن را تعطیل کرد.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچکخبرورزشی/ شهراد باغستانی؛ اگر از فوتبال‌دوستان نوجوان و جوان درباره جام‌در‌جام اروپا بپرسید، برخی این تورنمنت معتبر اروپایی را اصلاً به یاد ندارند و برخی همزمانی که این تورنمنت برگزار می‌شد، اصلاً متولد نشده بودند! شاید برای‌تان جالب باشد بدانید پرافتخارترین تیم این تورنمنت بارسلونا با ۴ قهرمانی است و تیم‌های اندرلخت، میلان، چلسی و دیناموکیف هم همگی ۲ مرتبه قهرمان شده‌اند. در حالی در لیست قهرمان‌های جام‌درجام اروپا نام‌های بزرگی مثل بایرن‌مونیخ، دورتموند، اتلتیکومادرید، آرسنال، تاتنهام، منچسترسیتی، منچستریونایتد، اورتون، آژاکس، پاری‌سن‌ژرمن، یوونتوس و لاتزیو هم به چشم می‌خورد که برخلاف لیگ قهرمانان، رئال‌مادرید نه تنها پرافتخارترین نیست بلکه ۲ مرتبه فینالیست شده که هر دو را باخته است.
شروع با قهرمان‌های حذفی
در انگلیس اولین قهرمانِ لیگ پرستون نورت‌اند در سال ۱۸۸۸ بوده که بدون شکست به این افتخار نائل آمده است. در لیگ قهرمانان یا جام باشگاه‌های اروپای سابق رئال‌مادرید نخستین قهرمان بود که این یکی عجیب نیست. یا در ایتالیا سال ۱۸۹۸ جنوا اولین قهرمان بود و برای ۳ فصل متوالی قهرمانی‌اش را حفظ کرد. آن‌ها به لطف بازیکن‌های انگلیسی‌شان که در اصل بازیکن کریکت بودند در ۷ فصل اول ۶ مرتبه قهرمان شدند. تمام این رقابت‌ها یک پیام به آیندگان می‌دهد: «این یک تکه نقره است که ارزش بردن دارد.»، اما در این بین یک تورنمنت بود که از این الگو پیروی نکرد، جام‌در‌جام اروپا که ۳۹ فصل برگزار شد، اما هرگز یوفا آن را حفظ نکرد و ارزشی برایش قائل نشد. در سال ۱۹۶۰ در همان سال‌هایی که جام باشگاه‌های اروپا شروع به کار کرده بود، جام‌در‌جام اروپا هم با قهرمان‌های جام‌حذفی در کشور‌های اروپایی شکل گرفت. یوفا از همه قهرمان‌های جام‌حذفی کشور‌های عضو اتحادیه دعوت به حضور در این تورنمنت کرده بود و فیورنتینا هم نخستین قهرمانی را با شکست ۳ تیم لوسرن، دیناموزاگرب و رنجرز جشن گرفت.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچکقهرمان‌های متفاوت
باشگاه‌های سرتاسر اروپا قانع شدند جام‌در‌جام ارزش بالایی دارد و فصل بعد تعداد تیم‌ها به ۲۳ تیم رسید، فصلی که باز هم یک پای فینال فیورنتینا بود، اما اتلتیکومادرید پس از تساوی در دیدار نخست، در دیدار تکراری بنفش‌ها را شکست داد و قهرمان شد. یک سال بعد هم تاتنهام با برتری خیره‌کننده ۵ بر یک برابر اتلتیکو نخستین قهرمان انگلیسی یک تورنمنت معتبر اروپایی نام گرفت. بله، درست است! تاتنهام که این سال‌ها با وجود پیشرفت در حسرت کسب یک جام مانده، اولین قهرمان انگلیسی اروپا بود. در حالی که رئال‌مادرید در سال‌های ابتدایی جام باشگاه‌های اروپا حکمرانی می‌کرد، در جام‌در‌جام هیچ تیمی حاشیه امنیت نداشت و قهرمان هر فصل تغییر می‌کرد که باعث می‌شد هیجان این تورنمنت بیشتر باشد. تیم‌های آلمانی در سال‌های ۱۹۶۶ و ۱۹۶۷ به قهرمانی رسیدند. دورتموند با شکست لیورپول و بایرن‌مونیخ با شکست رنجرز برای اولین و آخرین بار قهرمان شدند.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
در سیزدهمین دوره جام‌در‌جام در سال ۱۹۷۳ میلان تبدیل به نخستین تیمی شد که به دومین جام خودش می‌رسد. جالب بود که روسونری فصل بعد از آن هم شانس کسب قهرمانی سوم را داشت، اما ماگدبورگ تیمی از آلمان شرقی آن‌ها را شکست داد. از آن سال به بعد هم دیگر میلان به فینال نرسید. نکته خاص دیگر در سال ۱۹۷۴ این است که ماگدبورگ تنها قهرمان اروپایی از آلمان شرقی است.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچکقهرمان‌های کوچک
در کنار نام‌های بزرگی که قهرمان جام‌در‌جام شده‌اند تیم‌های کوچک‌تری هم بوده‌اند که افتخارات زیادی در این تورنمنتِ نابودشده به دست آوردند. اندرلخت در اواخر دهه ۱۹۷۰ سه مرتبه متوالی فینالیست شد که ۲ مرتبه با شکست وستهم و آستریاوین به جام رسید. این تیم بلژیکی با ۲ قهرمانی و ۲ نایب‌قهرمانی بعد از بارسا پرافتخارترین تیم جام‌در‌جام بود، اما یکی از غیرمنتظره‌ترین فینال‌ها در سال ۱۹۸۱ برگزار شد، جایی که دیناموتفلیس شوروی سابق (تیمی از گرجستان فعلی) با کارل زایس ینا آلمان شرقی مصاف داد و با پیروزی در این بازی در خاک آلمان شرقی قهرمان شد. در سال‌های بعد تیم‌هایی مثل میشلن، سامپدوریا، وردربرمن و رئال‌ساراگوسا هم بین قهرمان‌های کوچک قرار گرفتند و به تنها افتخار اروپایی‌شان رسیدند.
یووه مثل میلان
میلان سال ۱۹۶۹ قهرمان جام باشگاه‌های اروپا شد، در حالی که فصل پیش از آن در جام‌در‌جام قهرمانی را جشن گرفته بود. جالب است که ۱۶ سال بعد این اتفاق برای یوونتوس به شکل مشابه رخ داد. در شهر بازل سوئیس، بانوی پیر به مصاف پورتو رفت و با نتیجه ۲ بر یک این حریف پرتغالی را شکست داد. یک سال بعد آن‌ها قهرمان تورنمنت معتبرتر شدند و اولین قهرمانی‌شان در جام باشگاه‌های اروپا را هم به افتخارات‌شان اضافه کردند.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
بدشانسی آژاکس
اما هیچ تیمی در جام‌در‌جام اروپا نزدیک به تکرار قهرمانی‌اش نبوده است. سال ۱۹۸۷ با برتری یک بر صفر با گل فان‌باستن برابر لوکوموتیو لایپزیش آلمان شرقی برای اولین مرتبه قهرمان شدند. سال بعد هم به فینال رسیدند و روی کاغذ شانس بیشتری نسبت به میشلن بلژیک برای قهرمانی داشتند ولی با یک گل مغلوب شدند. ستاره آن بازی کسی نبود جز میشل پرودهوم سنگربان مطرح تیم ملی بلژیک.
فینال‌های فرگی
سال ۱۹۹۱ هم یکی از بزرگ‌ترین فینال‌های جام‌در‌جام در روتردام هلند بین منچستریونایتد و بارسلونا برگزار شد که شیاطین‌سرخ با پیروزی ۲ بر یک و با درخشش هیوز به تنها قهرمانی‌شان رسیدند. نبردی به‌یادماندنی بین سرالکس فرگوسن و یوهان کرویف که منجر به اولین قهرمانی اروپایی فرگی با منچستریونایتد شد. فرگوسن پیش از آن هم در جام‌درجام همراه آبردین اسکاتلند قهرمانی بزرگی به دست آورد. تیمش رئال‌مادرید را در سال ۱۹۸۳ در حالی برد که مربی مادریدی‌ها آلفردو دی‌استفانو بود.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
 
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
زیر سایه لیگ قهرمانان
با تغییر سبک جام باشگاه‌های اروپا و پیدایش لیگ قهرمانان اروپا در سال ۱۹۹۲، جام‌در‌جام باشگاه‌ها کشته شد. فرمت قبلی که تنها با حضور یک تیم از یک کشور بود، تغییر کرد و به تدریج روی کیفیت بازی‌ها هم تأثیر گذاشت. در حالی که همان سال‌ها تیم‌هایی مثل بارسلونا، بایرن‌مونیخ و آژاکس هم در رقابت‌ها حاضر شدند، اما حضور تیم‌هایی مثل رئال‌بتیس، رودا یا دویسبورگ یا مثلاً هیرنوین به عنوان نایب‌‎قهرمان جام‌حذفی هلند کیفیت جام‌در‌جام را پایین آورد. با این وجود در سال‌های پایانی هم قهرمان‌های خاطره‌انگیزی معرفی شدند. پارمای پرستاره آن روز‌ها در ۲ فینال پیاپی حضور داشت، در یکی با شکست رویال آنتورپ بلژیک قهرمان شد، اما دومی را از آرسنالِ دوران پیش از حضور ونگر که هدایتش را جرج گراهام در دست داشت، باخت و توپچی‌ها به جام رسیدند. جالب بود که آرسنال هم سال بعد فینالیست شد و به رئال ساراگوسا باخت.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
این روند نایب‌قهرمان شدنِ تیم قهرمان ۲ فصل بعد هم ادامه پیدا کرد. پاری‌سن‌ژرمن ابتدا با شکست راپیدوین قهرمان شد سپس در فینال ۱۹۹۷ برابر بارسای بابی رابسون با تنها گل از روی نقطه پنالتی رونالدو باخت و جام چهارم به کاتالان‌ها رسید. همان سال‌هایی که ژوزه مورینیو کمک‌مربی آبی‌واناری‌ها بود. چلسی ایتالیایی سال‌های پایانی دهه ۱۹۹۰ هم با هدایت جانلوکا ویالی با شکست اشتوتگارت با تنها گل زولا قهرمان سال ۱۹۹۸ شد. این بزرگ‌ترین افتخار اروپایی ویالی با برتری برابر تیمِ کدام مربی به دست آمد؟ یواخیم لو! این دومین قهرمانی چلسی بود. آبی‌های لندن سال ۱۹۷۱ رئال‌مادرید را در فینال شکست دادند و قهرمان شدند.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
در فصل پایانی جام‌در‌جام هم مایورکای اسپانیا در نخستین حضور اروپایی‌اش به فینال رسید، اما گل‌های ویری و ندود رؤیای‌شان را بر باد داد. لاتزیو ۲ بر یک آن‌ها را برد و آخرین قهرمان جام‌در‌جام نام گرفت. لاتزیو در ترکیب خودش ستاره‌هایی مثل مانچینی، ویری، سالاس، ندود، استانکوویچ، میهایلوویچ و نستا را داشت. نستا مدافع بزرگ فوتبال ایتالیا آخرین کاپیتانی بود که این جام را بالای سر برد.
قهـرمانان بزرگِ جـامِ کوچک
جامِ خاصی که باید تعطیل می‌شد
در مجموع جام‌در‌جام اروپا ۳۹ دوره برگزار شد و ۸ مرتبه تیم‌های قهرمان فرصت داشتند تا قهرمانی‌شان را تکرار کنند، اما این اتفاق هیچ‌گاه رخ نداد. اگرچه با تغییر قهرمان رقابت‌ها هیجان‌انگیزتر شده بود و عاشقان فوتبال جام‌در‌جام را دوست داشتند، اما کم‌کم با کوچک‌تر شدن تیم‌های حاضر در این رقابت‌ها ارزش آن کم شده بود و شاید تعطیلی‌اش را به همین دلیل منطقی بدانند.
نظر مخاطبان
ارسال نظر
* نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین عناوین
عناوین برتر