هائیتی پس از پنجاه سال، بار دیگر به جام جهانی راه یافته است، اما این موفقیت تاریخی با واقعیت تلخ بحران خشونتآمیز گروههای مسلح در کشور و ممنوعیت سفر به آمریکا همراه است. به همین دلیل، بسیاری از مردم حتی نمیتوانند حضوری شاهد این موفقیت باشند.
بازیکنان هائیتی، با مربیگری سباستین مینیه، تابستان امسال پس از چند نسل انتظار، برای اولین بار از سال ۱۹۷۴ در جام جهانی بازی خواهند کرد. برای کشوری جزیرهای با جمعیت حدود ۱۱ میلیون نفر در کارائیب، این لحظهای بود که بسیاری تصور میکردند دیگر هرگز تکرار نخواهد شد.
با این حال، کشور تحت بحران شدید امنیتی است؛ ترور ریاست جمهوری و قدرتگیری گروههای مسلح، هائیتی را به کشوری در محاصره تبدیل کرده است. آدمربایی، اخاذی و خشونتهای جنسی مردم را مجبور به ترک خانههایشان کرده و بیش از ۵۵۰۰ نفر در سال ۲۰۲۴ بر اثر خشونتهای مرتبط با گروههای مسلح جان خود را از دست دادند. حالا این گروهها حدود ۸۵٪ پایتخت، پورتو پرنس، را تحت کنترل دارند.
مینیه، سرمربی تیم، هرگز حتی پا به جزیره نگذاشته است. از سال ۲۰۱۶ تاکنون هیچ انتخاباتی برگزار نشده و وزارت امور خارجه آمریکا همچنان سفر به هائیتی را ممنوع اعلام کرده است. سازمان ملل نیز اعلام کرده است که خشونت گروههای مسلح باعث شده ۱.۴ میلیون نفر، یعنی ۱۲٪ جمعیت، خانههای خود را ترک کنند و نزدیک به شش میلیون نفر غذای کافی ندارند.
به نقل از نشریه میرِر، دان دیدسون لوییسیوس، مهاجم تیم که در ۱۴ سالگی جزیره را ترک کرد و در مرحله انتخابی چهار گل حیاتی زد، میگوید: «الان هائیتی بسیار خطرناک است. دوستان و خانوادهام مجبور به ترک خانههایشان شدند. محلهای که بزرگ شدم، حتی خانه قدیمیام، چند ماه پیش توسط گروههای مسلح به آتش کشیده شد. حتی بعد از راهیابی ما، نتوانستیم به خانه برگردیم و با مردم جشن بگیریم.»
ممنوعیت سفر به آمریکا
راهیابی هائیتی به جام جهانی در نوامبر گذشته شادی زیادی در کشور ایجاد کرد، اما شرایط امنیتی اجازه نداد مردم جشن بگیرند. خطوط هوایی آمریکا پس از تیراندازی به هواپیماها در سال ۲۰۲۴، پروازها به هائیتی را متوقف کردند. گلولهها به هواپیمای Spirit Airlines برخورد کردند، یک مهماندار زخمی شد و فرودگاه پورتو پرنس تعطیل شد.
ممنوعیت سفر فعلی از سوی دولت آمریکا، به احتمال زیاد از حضور بسیاری از شهروندان هائیتی در سه بازی گروهی جلوگیری میکند، که اولین آنها ۱۳ ژوئن مقابل اسکاتلند است. لوییسیوس میگوید: «این مسئله فراتر از فوتبال است. همه باید حق داشته باشند بازیها را ببینند. بعد از ۵۲ سال، همه میخواهند تیم خود را در جام جهانی تماشا کنند، و این که همه فرصت دیدن آن را نخواهند داشت، ناراحتکننده است.»
راهیابی با بازیهای خارج از خانه
به دلیل ناامنی، تیم ملی هائیتی مجبور شد بازیهای خانگی خود را در جزیره کوراسائو برگزار کند، حدود ۵۰۰ مایل دورتر. ورزشگاه ملی هائیتی، Stade Sylvio Cator، در منطقهای تحت کنترل گروههای مسلح و در «منطقه قرمز» قرار دارد و فدراسیون فوتبال کشور دسترسی به آن را از دست داده است.
لوییسیوس میگوید: «از سال ۲۰۲۱ نتوانستیم در خانه بازی کنیم. کوراسائو برای ما مثل خانه شد، اما در برخی بازیها فقط ۵۰۰ نفر حضور داشتند و تیم میهمان هواداران بیشتری داشت. با این حال توانستیم برنده شویم و صدر گروه خود را کسب کنیم.»
با این موفقیت، هائیتی برای اولین بار پس از ۵۰ سال به جام جهانی راه یافت و از هندوراس و کاستاریکا پیشی گرفت.
تاریخسازی در برابر برزیل
هائیتی در تاریخ ۱۹ ژوئن در فیلادلفیا مقابل برزیل بازی میکند. لوییسیوس، ۲۴ ساله، میگوید: «خیلی هیجانانگیز است که بتوانم در این سطح بازی کنم. مردم هائیتی مدتها منتظر این لحظه بودند. بازیکنان جام جهانی ۱۹۷۴ همیشه مورد احتراماند و حالا همه بازیکنان امروز تاریخ میسازند. رخ دادن این اتفاق پس از ۵۰ سال بسیار بزرگ است.»
او ادامه میدهد: «همه در هائیتی هیجانزده هستند و هر کسی که فوتبال را دوست دارد، برزیل را دوست دارد. معمولاً وقتی هائیتی در جام جهانی نیست، مردم از برزیل یا آرژانتین حمایت میکنند، پس بازی با آنها برای ما خیلی مهم و هیجانانگیز است.»
امید به تغییر
سومین بازی هائیتی ۲۴ ژوئن در آتلانتا مقابل مراکش برگزار میشود. این مسیر موفقیتآمیز برای لوییسیوس و خانوادهاش، بعد از مهاجرت او به آمریکا به تنهایی برای دنبال کردن رویای حرفهای شدن، دستاورد بزرگی است.
او میگوید: «در ۱۴ سالگی هائیتی را ترک کردم و به آتلانتا رفتم، حالا در همان شهر در جام جهانی بازی میکنم؛ چیزی که هرگز نمیتوانستم تصور کنم. امیدوارم فوتبال بتواند کشور آسیبدیده ما را متحد کند و تغییر مثبتی ایجاد کند.»
بیشتر بخوانید: ممنوعیت جدید ترامپ؛ ایرانیها و هواداران این ۳ کشور قید جامجهانی ۲۰۲۶ را بزنند