برای بیشتر طرفداران فوتبال، دنبال کردن تیمشان در جام جهانی، سفری رویایی و بهیادماندنی است. اما در سال ۲۰۲۶، این تجربه میتواند به یکی از طولانیترین و آلایندهترین سفرهایی تبدیل شود که تاکنون در یک تورنمنت بزرگ ورزشی انجام شده است.
تصمیم فیفا برای برگزاری جام جهانی در سراسر یک قاره و افزایش تعداد تیمها به ۴۸ تیم، باعث میشود برخی هواداران مجبور شوند هزاران مایل با هواپیما سفر کنند؛ سفری که بر اساس تحلیل بیبیسی، برای هر نفر میتواند چندین تُن دیاکسید کربن تولید کند.
مثلاً یک هوادار انگلیس که از لندن به همه بازیهای تیمش (در صورت رسیدن به فینال) سفر کند، حدود ۳.۵ تُن دیاکسید کربن تولید خواهد کرد؛ رقمی معادل مصرف انرژی برای گرم کردن یک خانه معمولی در بریتانیا به مدت ۱۹ ماه.
فیفا پیشبینی کرده بیش از پنج میلیون هوادار از سراسر جهان در این رقابتها شرکت کنند؛ موضوعی که از نظر زیستمحیطی هزینه سنگینی دارد.
مسیر انگلیس تا فینال؛ سفری دور دنیا
هواداران انگلیس اگر بخواهند تیمشان را از اولین بازی در دالاس تا فینال در نیوجرسی دنبال کنند، باید زمان زیادی را در هواپیما بگذرانند. در مجموع، یک هوادار که از لندن سفر کند و در همه بازیها حاضر شود، تقریباً دو سوم محیط کره زمین را طی خواهد کرد.
فقط در مرحله گروهی، هواداران ممکن است بیش از ۱۷۶۰ مایل بین شهرهای میزبان جابهجا شوند.
اگر انگلیس به فینال برسد:
در صورت صدرنشینی: حدود ۱۴٬۶۹۸ مایل سفر (۳.۴ تُن CO2)
در صورت دومی گروه: حدود ۱۵٬۳۸۵ مایل سفر (۳.۵ تُن CO2)
این میزان انتشار کربن یعنی چه؟
پرواز، آلایندهترین روش سفر است و گازهای گلخانهای تولید میکند که باعث گرم شدن زمین و تغییرات اقلیمی میشوند.
این میزان ۳.۴ تُن دیاکسید کربن برای یک هوادار، معادل:
- تولید ۳۴ هزار کیسه پلاستیکی
- یا گرم کردن یک خانه در بریتانیا به مدت ۱۹ ماه است
یک کارشناس محیطزیست این آمار را «بسیار نگرانکننده» توصیف کرده و گفته: این مقدار حتی ۲ تا ۳ برابر کل انتشار سالانه یک فرد در کشورهای فقیرتری مثل هائیتی است. او هشدار داده که چنین سطحی از انتشار، در زمانی رخ میدهد که جهان در حال عبور از هدف توافق پاریس (محدود کردن گرمایش به ۱.۵ درجه) است و ادامه این روند برای سیاره قابل تحمل نیست.
وضعیت هواداران اسکاتلند
هواداران اسکاتلند در مرحله گروهی مسافت کمتری طی میکنند (حدود ۱۲۵۸ مایل)، اما اگر تیمشان پیشروی کند:
رسیدن به فینال با صدرنشینی: بیش از ۱۲٬۴۲۰ مایل (۲.۸ تُن CO2)
رسیدن به فینال با نایبقهرمانی: حدود ۱۳٬۷۷۱ مایل (۳.۳ تُن CO2)
انتظار میرود دهها هزار هوادار اسکاتلندی پس از ۲۸ سال دوباره به این رقابتها سفر کنند.
دیدگاه هواداران
یکی از نمایندگان هواداران اسکاتلند میگوید آگاهی درباره اثرات زیستمحیطی در حال افزایش است، اما: «وقتی طرفدار تیمی هستی، دلت میخواهد آنجا باشی؛ نمیتوانی اصلاً سفر نکنی.» او افزود که تلاشهایی برای آموزش هواداران درباره کاهش اثرات محیطزیستی در حال انجام است، از جمله: کاهش اثرات سفر و تبدیل یک اثر منفی به نتیجهای مثبت.
واکنش فیفا
فیفا اعلام کرده که تأثیرات زیستمحیطی را جدی میگیرد و بررسیها را میپذیرد. این نهاد تأکید کرده سفرهای هوایی بخش بزرگی از آلودگی را تشکیل میدهند و کاهش انتشار ناشی از پروازها یکی از بزرگترین چالشهاست.
از جمله اقدامات اعلامشده:
- استفاده از استادیومهای موجود
- برگزاری منطقهای برخی بازیها برای کاهش سفرهای طولانی
- استفاده از حملونقل عمومی و خودروهای برقی
- صرفهجویی در آب و انرژی
- کاهش ضایعات غذایی و افزایش بازیافت
- و کاشت درخت در آمریکای شمالی
این مطلب را هم از دست ندهید: معرفی کامل استادیومهای جام جهانی ۲۰۲۶/ با میزبانهای آمریکا، کانادا و مکزیک آشنا شوید +تصاویر و جزئیات
کدام تیمها بیشترین سفر را دارند؟
با حضور ۴۸ تیم، میزان سفرها متفاوت خواهد بود. مثلاً: برخی تیمها در مرحله گروهی بیش از ۳۱۴۰ مایل سفر میکنند، هواداران آفریقای جنوبی بیشترین مسافت را دارند:
- مرحله گروهی: حدود ۲۱٬۰۹۰ مایل
- رسیدن به فینال: تا ۲۶٬۸۳۴ مایل
که منجر به ۴.۷ تا ۵.۹ تُن CO2 برای هر نفر میشود.
(برای مقایسه: میانگین انتشار سالانه یک فرد در آفریقای جنوبی حدود ۵.۸ تُن است.)
آلودهکنندهترین جام جهانی تاریخ
یک گزارش تخمین زده که کل انتشار این جام جهانی ممکن است به ۹ میلیون تُن CO2 برسد؛ یعنی تقریباً دو برابر میانگین چهار جام جهانی قبلی و بیشترین در تاریخ. بخش عمده این آلودگی (۸۰ تا ۹۰ درصد) مربوط به پروازهاست.
کارشناسان معتقدند: افزایش تعداد تیمها و گسترش تورنمنت، عملاً تعهدات مقابله با تغییرات اقلیمی را تضعیف میکند و به جای بزرگتر شدن، این مسابقات باید کوچکتر شوند.
مقایسه با جام جهانیهای قبلی
جام جهانی ۲۰۲۲ قطر: فشردهترین تورنمنت با کمترین نیاز به سفر
برزیل ۲۰۱۴ و روسیه ۲۰۱۸: سفرهای طولانیتر، اما در یک کشور و با تیمهای کمتر
در مجموع، جام جهانی ۲۰۲۶ از نظر مسافت سفر و میزان انتشار کربن، احتمالاً رکورددار خواهد شد. این تورنمنت در حالی که تجربهای رویایی برای هواداران است، هزینه زیستمحیطی آن بسیار سنگین و بحثبرانگیز است.
بیشتر بخوانید: آمریکا جام جهانی میلیارد دلاری را میخواهد، اما جهان را نه!