ماری لوئیس اِتا از برخوردهای جنسیتی می‌گوید؛ در محیط مردانه بزرگ شده‌ام/ زنان حساس هستند و مردان مغرور؟ این‌ها همه کلیشه هستند!

شنبه شب گذشته قرار بود برای «ماری لوئیس اتا» ۳۴ ساله یک شب معمولی پر از کارهای شخصی باشد، تا اینکه تلفن زنگ خورد و زندگی‌اش را وارد مسیری پرشتاب کرد.

باشگاه اونیون برلین که به شدت افت کرده بود و نتایج بدی می‌گرفت، تصمیم گرفت با اشتفن باومگارت سرمربی‌اش قطع همکاری کند و راه‌حل سریعی در ذهن داشت. آنها می‌خواستند مربی بااستعداد تیم زیر ۱۹ سال را تا پایان فصل به تیم اصلی بیاورند؛ تصمیمی که به این معنا بود او باید از برنامه بازی با تیم جوانان ماینتس در روز بعد صرف‌نظر کند.

او می‌گوید: «در خانه پشت لپ‌تاپم مشغول آماده‌سازی بودم که رئیس باشگاه، دیرک زینگلر، تماس گرفت و گفت: الان نوبت توست. رویت حساب می‌کنم. تماس خیلی طول نکشید. برایم آسان نبود که در گروه چت تیم زیر ۱۹ سال اعلام کنم دیگر نمی‌توانم در آن بازی حضور داشته باشم.»

پیشرفت تدریجی ماری

اگر این میزان توجه و مسئولیت‌پذیری درباره اتا چیزهای زیادی می‌گوید، شاید به این دلیل باشد که انتصاب او برای هدایت تیم مردان اونیون برلین برای بیرونی‌ها بسیار خاص‌تر از داخل باشگاه به نظر می‌رسید. اونیون فقط از خود پرسید چه کسی بهترین گزینه است؛ و به یک ذهن درخشان و پرانرژی در مربیگری رسید که پیش‌تر هم به عنوان دستیار، تجربه حضور در بازی‌های بوندس‌لیگا را داشت. او ناگهان و صرفاً برای جلب توجه به این جایگاه نرسیده بود.

اتا می‌گوید: «سؤال اصلی این بود که؛ چه کسی مناسب این شغل است؟ در شرایط من در اونیون برلین، می‌توانم بگویم اعتماد و باور را حس می‌کنم. آنها باور دارند می‌توانم تیم را در بوندس‌لیگا نگه دارم. من یک حرکت تبلیغاتی نیستم.»

با این حال، قابل پیش‌بینی بود که او به عنوان اولین زنی که هدایت یک تیم مردان در لیگ‌های بزرگ اروپا را بر عهده گرفته، توجه زیادی جلب کند. حدود ۵۰ خبرنگار در اولین کنفرانس مطبوعاتی‌اش حضور داشتند، در حالی که معمولاً چنین نشست‌هایی با تعداد بسیار کمتری برگزار می‌شود. نام او در سراسر جهان مطرح شده و این یک تناقض ایجاد می‌کند: اتا نمی‌خواهد به عنوان یک پدیده عجیب دیده شود، اما معرفی دستاوردش گامی ضروری برای عادی‌سازی چنین اتفاقی است.

او می‌گوید: «می‌توانم این توجه را درک کنم. می‌دانم از نظر اجتماعی چه معنایی دارد. چه بخواهم چه نه، این مسئولیتی برایم ایجاد می‌کند. هدف اصلی‌ام هرگز تقویت جایگاه زنان نبوده؛ همیشه می‌خواستم با عملکردم قانع‌کننده باشم. می‌خواهم به عنوان یک مربی فوتبال دیده شوم.»

اولین مربی زن را که دیدم...

با وجود اینکه او مشتاق است هرچه سریع‌تر روی کارش تمرکز کند، به‌خوبی می‌داند دختران جوان به الگو نیاز دارند؛ معمولاً سخت است چیزی باشی که هرگز ندیده‌ای. او می‌گوید: «خوشحالم که می‌توانم الهام‌بخش دیگران باشم. وقتی پیام‌هایی از دخترانی دریافت می‌کنم که انگیزه گرفته‌اند، بسیار خوشحال می‌شوم. دیده شدن مهم است. گاهی درها بسته‌اند، اما درهای دیگری هم وجود دارند که می‌توان بازشان کرد. در کودکی فقط مربیان مرد داشتم و وقتی اولین مربی زنم را دیدم، شگفت‌زده شدم. در محیطی مردانه بزرگ شدم.»

این موضوع به دوران کودکی‌اش در درسدن در دهه ۱۹۹۰ برمی‌گردد. با وجود داشتن دو خواهر بزرگ‌تر، او در رقابت با پسرها مهارت پیدا کرد و هرگز فریاد «نگذار یک دختر از تو بهتر باشد!» را فراموش نمی‌کند. او مجبور شد پوست کلفتی پیدا کند. ماری در این باره می‌گوید: «اما می‌توانم از خودم دفاع کنم، می‌توانم نادیده بگیرم. و می‌توانم جواب بدهم. همه‌چیز به جنسیت مربوط نیست. در ورزش حرفه‌ای، همه باید هر روز خودشان را ثابت کنند. بزرگ‌ترین منتقدم همیشه خودم بوده‌ام.»

علاقه‌مند به پپ و ژاوی

او بیشتر به ارزیابی خودش علاقه دارد تا توجه به موج اجتناب‌ناپذیر نظرات جنسیت‌زده در فضای مجازی؛ نظراتی که مدیر ورزشی اونیون، هورست هلدت، آنها را «دیوانه‌وار» توصیف کرد. اتا می‌گوید: «هر کسی حق دارد نظرش را داشته باشد. این نظرات معمولاً بیشتر درباره خود آن افراد است تا من. به شبکه‌های اجتماعی با تردید نگاه می‌کنم. صرف‌نظر از تجربه شخصی‌ام، فکر می‌کنم درست است که سیاستمداران بخواهند آن را قانون‌گذاری کنند. خودم هیچ‌کدام را نمی‌خوانم.»

او ترجیح می‌دهد درباره تأثیرات فوتبالی و الگوهای مربیگری‌اش صحبت کند؛ از جمله ژاوی هرناندس و پپ گواردیولا. او سبک آن مکتب قدیمی بارسلونا را این‌گونه توصیف می‌کند: «فوتبالی خاص؛ هجومی، دقیق از نظر تکنیکی، همراه با خلاقیت و زیبایی.»

بخش زیادی از کار او با تیم زیر ۱۹ سال در همین چارچوب بوده، اما حالا توانایی سازگاری‌اش به چالش کشیده می‌شود: اونیون در ۱۵ بازی لیگ فقط دو برد داشته، جمعه باید به مصاف تیم سوم جدول یعنی لایپزیگ برود و در خطر نزدیک شدن به منطقه پلی‌آف سقوط است. او از نزدیک شاهد پیشرفت سریع که در فصل ۲۴-۲۰۲۳ به لیگ قهرمانان رسیده بود و حالا می‌خواهد سبک خودش را با روحیه تیم ترکیب کند. او می‌گوید: «باید بدانید چه چیزی شما را قوی کرده است. انسجام و انضباط اونیون را بالا برد. بعد از نیم‌فصل اول خوب، حالا در دوره سختی هستیم و باید از آن خارج شویم. توانستم ببینم بازیکنان بخش‌هایی از فلسفه بازی من و برنامه مسابقه را (در برابر ولفسبورگ) اجرا کردند یا حداقل تلاش کردند. این خیلی ارزشمند است. قدرت ما در سال‌های اخیر ثبات دفاعی بوده، اما برای بردن باید موقعیت گل هم خلق کنید.»

بازگشت به فوتبال زنان

انتظار می‌رود اتا فصل آینده هدایت تیم زنان اونیون را بر عهده بگیرد، اگرچه هلدت اخیراً گفته ممکن است همکاری بلندمدت‌تری با تیم مردان نیز شکل بگیرد. از نظر عملی، او تفاوت چندانی بین مربیگری مردان و زنان نمی‌بیند. سؤال اصلی در ذهنش این است: «این فردی که روبه‌رویم ایستاده، برای بهترین عملکرد به چه چیزی از من نیاز دارد؟»

او توضیح می‌دهد: «من با افراد سر و کار دارم. می‌توان گفت زنان حساس‌ترند یا مردان مغرورتر، اما اینها کلیشه‌اند. مردان حساسی بوده‌اند که باید حمایتشـان می‌کردم. در مقابل، زنانی هم بوده‌اند که به‌عنوان مربی باید به آنها سخت‌گیری می‌کردی.»

داستان او به‌خودی‌خود الهام‌بخش است و آلمان، جایی که سابرینا ویتمن سرمربی اینگولشتات در دسته سوم است، در زمینه حضور زنان در مربیگری، از بسیاری کشورهای بزرگ جلوتر به نظر می‌رسد. با این حال، اتا هشدار می‌دهد: «نباید مغرور شویم؛ هنوز راهی برای جبران داریم.»

اگر می‌توانست با دختر جوانی که در درسدن حرف‌های پسرها را نادیده می‌گرفت صحبت کند، به او می‌گفت کمی مکث کند و از لحظه لذت ببرد: «لحظه را دریاب و از آن لذت ببر، و گاهی هم به عقب نگاه کن. همیشه فقط به سریع‌تر، بالاتر، بیشتر فکر نکن. این یکی از ضعف‌های من است. اگر مراقب نباشم، لحظات زیبایی را از دست می‌دهم؛ لحظاتی که می‌توانم به خودم افتخار کنم.»

و بی‌شک این یکی از همان لحظات است—هرچند فعلاً، تمام تمرکز او روی چالشی است که پیش رو دارد.

بیشتر بخوانید: برگ جدیدی از تاریخ؛ یک زن سرمربی تیم بوندسلیگایی شد