حضور در جام جهانی برای هر فوتبالیست ایرانی یک آرزوی بزرگ به حساب میآید و خیلی از آنهایی که در کودکی و نوجوانی به فوتبال حرفهای روی میآوردند یا همچنان به این رشته مهیج گرایش نشان میدهند در رؤیاهایشان بازی در این تورنمنت بزرگ را در سر میپرورانند.
جدا از سالهای اخیر که تیم ملی ایران سه بار متوالی به جام جهانی رسیده، زمانی نه چندان دور حضور در این تورنمنت شبیه یک رؤیای دست نیافتنی بود و به همین خاطر رسیدن به این مهم بسیار ارزشمندتر از امروز تلقی میشد. البته که شاید در آن زمان هیچ بازیکنی به حضور در جام جهانی تنها از منظر اقتصادی نگاه نمیکرد و آن بخش از علاقهمندی ورود به فوتبال حرفهای و تحقق بزرگترین آرزو بسیار پررنگتر از امروز بود.
با وجود این، تلخترین تجربه مربوط به آن دسته از بازیکنانی است که تا آخرین روزهای آمادهسازی تیم ملی در جریان بازیهای تدارکاتی و اردوها حضور داشتند اما در نهایت به لیست نهایی راه پیدا نکردند. بدون شک این بازیکنان هیچ گاه قلم قرمزی که روی نام آنها کشیده شد را فراموش نخواهند کرد و حتماً این مهم جزو تلخترین خاطرات فوتبالیشان به حساب میآید.
۱۹۷۸: لیست نهایی تیم ملی در این مسابقات ۲۲ بازیکن داشت. جدا از پرویز قلیچخانی که به خاطر مسائل سیاسی به این تورنمنت نرسید بدون شک مهمترین خط خورده تیم ملی برای آن تورنمنت محمدرضا عادلخانی بازیکن کناری و مهاجم سابق تیمهای تاج و شهباز بود که سالها در فوتبال آلمان هم بازی کرد. عادلخانی در آخرین بازیهای تدارکاتی تیم ملی قبل از رفتن به آرژانتین حضور داشت و مقابل ولز در ترکیب اصلی به میدان رفت اما در نهایت مصدوم شد و خط خورد. محمد پنجعلی ستاره جوان آن روزهای فوتبال ایران مقابل ولز روی نیمکت بود اما مقابل یوگسلاوی در ترکیب اصلی قرار گرفت و در نهایت به فهرست نهایی نرسید.
کمال خلیلیان و پرویز مظلومی هم دو مهاجم جوانی بودند که در بازی با یوگسلاوی به میدان رفتند اما به جام جهانی نرسیدند.
البته این لیست را میتوان به نفرات بیشتری گسترش داد. مثلا در بازیهای مقدماتی جام جهانی نفراتی مثل حبیب خبیری، حمید علیدوستی، مصطفی مسلمی و حسین فداکار بازی کردند که در نهایت به جام جهانی نرفتند. در بازی با کره شمالی هم بازیکنانی مثل علیرضا عزیزی، محمود ابراهیمزاده و منصور رشیدی روی نیمکت یا در ترکیب اصلی بودند که به فهرست نهایی جام جهانی نرسیدند.
از آخرین بازی تیم ملی قبل از آن جام جهانی هم که مقابل غنا برگزار شد، مهاجرانی با تیم جوانان به میدان رفت و با سه گل برنده شد اما از آن تیم شامل کریم بوستانی، محمد دادکان، احمد سنجری، حسین حسینی، مهدی دینورزاده، کاظم سیدعلیخانی، مجید سلیمپور، محسن یوسفی، مسلم خانی، محمد احمدزاده، محمد مایلی کهن و علیرضا حیدری هیچ کدام به جام جهانی نرفتند.
۱۹۹۸: لیست نهایی تیم ملی برای این تورنمنت هم ۲۲ نفره بود. نفراتی مثل علیرضا اکبرپور و علیرضا امامیفر که در جام ال جی مقابل جامائیکا و مجارستان بازی کرده بودند در نهایت به فرانسه نرسیدند. قبل از آنها جوانهایی مثل داریوش یزدانی، فرهاد مجیدی و علی موسوی که در تورنمنت چهارجانبه هنگکنگ بازی کرده بودند هم به فهرست نهایی نرسیدند. بازیکنان با تجربهای مثل رضا رضایی منش، فرشاد فلاحتزاده و علی اصغر مدیر روستا هم در آن تورنمنت بازی کردند که در جام جهانی حاضر نبودند.
از آن بازی معروف مقابل استرالیا هم ابراهیم تهامی مهاجمی بود که در نهایت به جام جهانی نرسید.
رضا ترابیان، یحیی گل محمدی و علی کریمی هم از بازیکنانی بودند که تا آخرین روزهای آمادهسازی در اردوهای تیم ملی از جمله اردوی بروجرد و بازیهای تدارکاتی فرانسه حاضر بودند اما در نهایت به جام جهانی ۱۹۹۸ نرسیدند.
۲۰۰۶: برانکو ایوانکوویچ برای این تورنمنت ۲۳ بازیکن را در فهرست نهایی گنجاند. مهمترین و آخرین خط خورده تیم ملی قبل از آن تورنمنت ستار زارع مدافع چپ شیرازی فوتبال ایران بود که در اردوی فریدریش هافن در آلمان دچار پارگی رباط صلیبی شد و جام جهانی را از دست داد، در حالی که قرار بود مدافع چپ فیکس تیم ایران باشد. زارع حتی در بازی تدارکاتی مقابل بوسنی در تهران که بازی بدرقه تیم ملی به آلمان به حساب میآمد یک نیمه در زمین بود.
مجتبی جباری و سیدمحمد علوی که قبل از آن در بازی با کاستاریکا به میدان رفته بودند یا نفراتی مثل مهدی امیرآبادی و سیاوش اکبرپور که در بازیهای ابتدایی سال ۲۰۰۶ به میدان رفته بودند راهی به آلمان نیافتند. هادی شکوری مدافع آن روزهای پاس هم یکی دیگر از بازیکنانی بود که بعد از آخرین اردو به جام جهانی ۲۰۰۶ نرسید.
۲۰۱۴: کارلوس کیروش در نهایت ۲۴ بازیکن را در فهرست نهایی تیم ملی برای این جام گنجاند. علیرضا بیرانوند، سوشا مکانی، سردار آزمون، محمدرضا خلعتبری، رضا نوروزی و مهدی شریفی، بازیکنانی بودند که در آخرین لحظات خط خوردند. بیرانوند و آزمون که بسیار جوان بودند و خط خوردنشان طبیعی بود، در مورد شریفی و نوروزی سر و صدایی بلند نشد و مکانی هم گلر بود و سه گلر بهتر از او به تورنمنت رفتند. پرسر و صداترین خط خورده تیم ملی محمدرضا خلعتبری بود. خلعتبری بعد از یک نیمفصل حضور پر سر و صدا در پرسپولیس در نهایت به جام جهانی نرفت، در شرایطی که بسیاری اعتقاد داشتند تیم ایران به بازیکن خلاق و باتکنیک در خط میانیاش نیاز دارد.
۲۰۱۸: ۲۳ بازیکن به فهرست نهایی جام جهانی روسیه راه یافتند که نام سیدجلال حسینی، علی قلیزاده، وریا غفوری، کاوه رضایی و سیدحسین حسینی در بین آنها دیده نمیشد. از این جمع شاید خط خوردن سیدجلال حسینی از همه عجیبتر بود که به خاطر درگیری شدید کیروش با پرسپولیس و برانکو سر و صدای زیادی به پا کرد. البته سیدجلال در دوره قبل جام جهانی حضور داشت و نفراتی مثل قلیزاده و حسینی به جامهای بعدی راه یافتند اما رؤیای وریا غفوری سوخت.
۲۰۲۲: برای این تورنمنت کیروش ۲۵ بازیکن را در فهرست نهایی گنجاند که امید ابراهیمی مصدوم شد و خط خورد تا دومین جام جهانیاش را تجربه نکند. امید نورافکن هم قبل از این تورنمنت خط خورد. محمدرضا اخباری، سامان فلاح و میلاد سرلک هم بعد از آخرین اردو خط خوردند که از بین این نفرات نورافکن احتمالاً در جام جهانی پیش رو حاضر خواهد بود اما اخباری و سرلک با این آرزو وداع گفتهاند.
بیشتر بخوانید: برانکو: ایران خوب و باکیفیت است؛ به جام جهانی بروید