وقتی فیفا تعداد تیمهای جام جهانی را از ۳۲ به ۴۸ تیم افزایش داد، امید داشت کشورهایی مانند هند و چین با مجموع ۲.۷ میلیارد جمعیت بتوانند به این رقابتها راه پیدا کنند؛ نه کشورهایی مانند کیپورد و کوراسائو که جمعیت مشترکشان حدود ۷۰۰ هزار نفر است و حتی به اندازه یک منطقه از کلانشهری مثل بمبئی یا شانگهای هم نمیرسد.
اما آنچه نهاد حاکم بر فوتبال جهانی پیشبینی نکرده بود این بود که با نزدیک شدن جام جهانی ۲۰۲۶، هنوز قراردادهای پخش تلویزیونی با این دو قدرت آسیایی نهایی نشده تا هواداران بتوانند ۱۰۴ بازی این تورنمنت را تماشا کنند.
چند ماه پیش گزارش شده بود که فیفا این جام جهانی و همچنین دوره بعدی را به ترتیب با مبالغ ۱۰۰ میلیون دلار (۷۳ میلیون پوند) برای دهلی نو و بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار برای پکن پیشنهاد داده است. با وجود کاهش تدریجی قیمت پیشنهادی، هیچ قراردادی نهایی نشده است.
در هند، گفته میشود این رقم به ۳۵ میلیون دلار کاهش یافته است. نزدیکترین پیشنهاد، ۲۰ میلیون دلار از سوی JioStar است. در نگاه اول این موضوع عجیب به نظر میرسد، زیرا برای رقابتهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸، شرکت Sony حدود ۹۰ میلیون دلار پرداخت کرد و سپس Viacom۱۸ نیز ۶۲ میلیون دلار برای پخش مسابقات قطر هزینه کرد.
در مقایسه با ۲۰۲۲، زمانبندی بازیها برای هند چندان مناسب نیست. تنها ۱۴ مسابقه قبل از نیمهشب در شبهقاره آغاز میشود. در سال ۲۰۱۸ تقریباً همه بازیها بهجز یکی در این بازه زمانی بودند و در ۲۰۲۲ نیز همه بهجز ۲۰ مسابقه. با این حال، به گفته شاجی پرابهاران، عضو کمیته اجرایی کنفدراسیون فوتبال آسیا و دبیرکل سابق فدراسیون فوتبال هند، این مسئله دلیل اصلی اختلاف نیست.
او به گاردین گفت: «زمانبندی میتواند بهانه باشد. بازیهای جام جهانی در ساعتهایی مشابه لیگ قهرمانان اروپا برگزار میشود و هندیها آن مسابقات را تماشا میکنند. این اولین جام جهانی در این ساعات نیست و هند قبلاً هم آن را دیده است.»
او دلیل اصلی بنبست را کمبود گزینهها، ضعف مالی و نبود اعتماد در بازار پخش تلویزیونی میداند. در سال ۲۰۲۲، شرکت Viacom (متعلق به Reliance) بازیگری جدید بود که به دنبال محتوای باکیفیت برای جذب مشتریان بود و حاضر شد روی جام جهانی حتی با ضرر سرمایهگذاری کند. اما اکنون تنها JioStar (نتیجه ادغام Reliance و Disney) و Sony در بازار حضور دارند. او میگوید: «در بازار پخش ورزشی هند رقابت واقعی وجود ندارد، و همین کار را برای فیفا دشوار میکند. همچنین در این بازار، کریکت ورزش اصلی است و تمرکز اصلی نیز روی آن است.»
با وجود سلطه کریکت در هند، گزارشهایی داخلی نشان میدهد میانگین بینندههای لیگ برتر هند (IPL)، محبوبترین و سودآورترین رقابت کریکت که از طریق JioStar پخش میشود، در این فصل ۲۶ درصد کاهش یافته است. بنابراین پخشکنندگان نسبت به هزینههای سنگین برای فوتبالی که تیم ملی هند در آن حضور ندارد و بسیاری از بازیها در نیمهشب یا صبح زود برگزار میشود، محتاط شدهاند. تیمهای بزرگ مانند برزیل، آرژانتین، پرتغال، آلمان و انگلیس مخاطب خواهند داشت، اما بسیاری از بازیهای مرحله گروهی جذابیت کمتری دارند و داستان مسی-رونالدو نیز که در هند بسیار محبوب بود، در حال کمرنگ شدن است.
عامل دیگر، کاهش ارزش روپیه هند در برابر دلار است. زمانی که Sony در سال ۲۰۱۳ قرارداد را امضا کرد، هر دلار برابر ۵۴ روپیه بود. در سال ۲۰۲۲ این رقم به ۷۸ رسید و اکنون حدود ۹۵ روپیه است.
در این رابطه بخوانید: خطر خاموشی جام جهانی در پرجمعیتترین کشورهای دنیا؛ توافقی که هنوز امضا نشده!
چین برای فیفا اهمیت بیشتری دارد، زیرا طبق گزارش رویترز، این کشور در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۷.۷ درصد از مخاطبان تلویزیونی جهانی را تشکیل میداد و این رقم در پلتفرمهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی به ۴۹.۸ درصد میرسید. روزنامه Beijing Daily گزارش داده است که فیفا بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار درخواست کرده، اما شبکه دولتی CCTV که معمولاً میزبان پخش جام جهانی در چین است، بودجهای حدود ۶۰ تا ۸۰ میلیون دلار برای حق پخش در نظر دارد؛ رقمی بسیار کمتر از حتی قیمت کاهشیافته ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون دلار.
اختلاف زمانی نیز عامل مهمی است؛ پکن ۱۲ ساعت جلوتر از نیویورک است که برای تبلیغدهندگان مشکلساز میشود. همچنین ناکامی مداوم تیم ملی مردان چین در رسیدن به جام جهانی نیز علاقه عمومی را کاهش داده است.
در شبکههای اجتماعی، بسیاری از کاربران از موضع محتاطانه CCTV حمایت کردهاند. بخشی از این حمایت به این دلیل است که طرفداران جوان چینی راههای دور زدن محدودیتهای اینترنتی را بلدند و همچنین انتظار دارند نهایتاً توافقی حاصل شود، احتمالاً طی همین هفته، زیرا فیفا یک هیئت بلندپایه به پکن فرستاده است.
پرابهاران پیشبینی میکند در هند این روند ممکن است دو هفته طول بکشد. در هر صورت، این وضعیت برای جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، یک چالش جدی است.
اگر هند و چین بتوانند تا این حد مذاکرات را به تعویق بیندازند و تخفیفهای بزرگی بگیرند، این موضوع در سایر بازارها نیز بیتأثیر نخواهد بود. پرابهاران میگوید: «همیشه باید تعادل وجود داشته باشد. ارزش محصول باید حفظ شود، وگرنه پیامدهایی خواهد داشت.»
با این حال، در کوتاهمدت، نداشتن قرارداد با دو کشوری که بیش از یکسوم جمعیت جهان را تشکیل میدهند، نیز گزینه سادهای به نظر نمیرسد.
بیشتر بخوانید: برنامه کامل دیدارهای جام جهانی ۲۰۲۶/ تاریخ و محل بازیهای جام جهانی در آمریکا، کانادا و مکزیک