فیفا در قالب «برنامه مزایای باشگاهها» (FCBP) برای جام جهانی ۲۰۲۶، به ازای هر بازیکن حاضر در فهرست نهایی، حدود ۳۰۰ هزار دلار پرداخت میکند؛ رقمی که با احتساب پاداش روزانه حضور بازیکنان (حدود ۱۰ هزار و ۹۵۰ دلار)، میتواند افزایش هم داشته باشد. اما نکته مهم اینجاست که برخلاف تصور رایج، طبق قانون اعلامشده از سوی فیفا، این پول صرفاً به باشگاه مالک قرارداد نمیرسد، بلکه بین باشگاههایی که بازیکن در بازه دو ساله منتهی به جام جهانی برای آنها «ثبت» شده، تقسیم میشود.
با در نظر گرفتن وضعیت ملیپوشان سپاهان، این باشگاه در صورت حضور قطعی چهار بازیکن خود در فهرست نهایی تیم ملی، یکی از برندگان اصلی این چرخه مالی خواهد بود. با این حال، ترکیبزمانی حضور بازیکنان در سپاهان باعث میشود سهم این باشگاه از هر بازیکن متفاوت محاسبه شود.
در مورد سیدحسین حسینی و احسان حاجیصفی که در ابتدای فصل از استقلال تهران و آ.اک آتن یونان به سپاهان اضافه شدهاند، با فرض حضور کامل آنها در یکفصل از بازه دو ساله، سپاهان تقریباً نیمی از پاداش هر بازیکن را دریافت خواهد کرد که چیزی در حدود ۱۵۰ هزار دلار برای هر نفر میشود.
در سوی دیگر، آریا یوسفی بهعنوان محصول آکادمی و بازیکنی که در کل بازه موردنظر تنها در سپاهان حضور داشته، یک کیس کامل برای این باشگاه محسوب میشود. در نتیجه، در صورت حضور وی در جام جهانی، تمام پاداش پایه ۳۰۰ هزار دلاری به سپاهان خواهد رسید.
وضعیت محمدمهدی محبی پیچیدهتر است. این بازیکن نیمفصل بهصورت قرضی از اتحادکلبأ امارات به سپاهان آمده و بنابراین سهم پاداش بین دو باشگاه تقسیم میشود. با فرض حضور برابر در بازه زمانی، سهم سپاهان از محبی حدود ۷۵ تا ۱۵۰ هزار دلار (بسته به مدت دقیق ثبت) برآورد میشود و مابقی به باشگاه اماراتی تعلق خواهد گرفت.
با این حساب، در سناریوی حضور هر چهار بازیکن، مجموع درآمد سپاهان از محل پاداش فیفا میتواند چیزی در حدود ۶۷۵ تا ۷۵۰ هزار دلار باشد؛ رقمی که با اضافه شدن پاداش روزانه، قابلیت افزایش نیز دارد.
در مورد ذوبآهن، ماجرا حتی نمونه کلاسیکتری از مدل جدید فیفاست. دانیال ایری در حالی بازیکن این باشگاه محسوب میشود که بهصورت قرضی دوران سربازی خود را در ملوان بندرانزلی سپری میکند. طبق قوانین فیفا، معیار پرداخت «ثبت بازیکن» است، نه مالکیت قرارداد؛ بنابراین سهم پاداش بین ذوبآهن و ملوان تقسیم خواهد شد.
با فرض تقسیم زمانی تقریباً برابر، با حضور ایری در جام جهانی، حدود ۱۵۰ هزار دلار سهم ذوبآهن و رقمی مشابه سهم ملوان خواهد بود. این یعنی حتی بدون حضور مستقیم بازیکن در ترکیب تیم، ذوبآهن همچنان از مسیر توسعه بازیکن خود به درآمد ارزی میرسد.
مقایسه با جام جهانی ۲۰۲۲ نشان میدهد که این ارقام رشد محسوسی داشتهاند. در دوره قبلی، کل دریافتی باشگاههای ایرانی حدود ۱.۴ میلیون دلار بود و بیشترین سهم به پرسپولیس با حدود ۶۶۷ هزار دلار رسید. اما در جام جهانی ۲۰۲۶، با افزایش پاداش پایه و ساختار جدید پرداخت، حتی حضور چند بازیکن میتواند بهتنهایی درآمدی در همین سطح برای یک باشگاه ایجاد کند.
در نهایت، اگرچه این پاداشها در مقیاس هزینههای سنگین باشگاههای ایرانی «نجاتبخش» محسوب نمیشوند، اما در شرایط فعلی فوتبال ایران، میتوانند بهعنوان یک منبع ارزی مهم تلقی شوند؛ بهویژه برای تیمهایی مانند سپاهان و ذوبآهن که سهم قابلتوجهی در پرورش و معرفی ملیپوشان دارند و حالا که فوتبال صنعتی بهعلت جنگ تحمیلی به بنبست تقریبی رسیده، میتوانند از این مسیر، بخشی از سرمایهگذاری خود را بازپس بگیرند.
در همین رابطه، هوشنگ نصیرزاده، پیشکسوت و کارشناس حقوقی فوتبال اظهار کرد: در حالی که پروتکل مزایای باشگاهی فیفا چنین تفکیکی قائل نیست و باشگاههایی که به طور فیزیکی این بازیکنان را در اختیار دارند، از سود آن بهرهمند هستند. در جام جهانی ۲۰۲۶ فیفا جمعا ۳۵۵ میلیون دلار برای این پرداخت به باشگاههایی که این بازیکنان را در اختیار داشتهاند، پرداخت میکند.
وی افزود: اگر یکبازیکن بهصورت قرضی در اختیار یکتیم قرار گرفته باشد، بازهم آن باشگاه از نیمی از پاداش فلان بازیکن برخوردار است. بهعلت اینکه در اختیار دو تیمی بوده که در دو فصل منتهی به جام جهانی با وی قرارداد داشتهاند و اطلاعاتی که این روزها در رابطه با تعلق نگرفتن پاداش به تیمهای دارنده بازیکن قرضی منتشر میشود، با مقررات فیفا مطابقت ندارد.
این کارشناس فوتبال همچنین بیان کرد: در طرف دیگر، دانیال ایری که از ذوبآهن بهصورت قرضی و برای گذراندن خدمت سربازی در ملوان بندرانزلی بازی میکند، نیمی از پاداش مربوط به باشگاهها به ملوان بندرانزلی تعلق میگیرد.
نصیرزاده ادامه داد: باشگاههایی که بازیکنان ملیپوش حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ را در اختیار دارند، بدون توجه به قطعی یا قرضی بودن آنها از پاداش جام جهانی بهرهمند هستند و طبق مقررات به حضور دو فصل گذشته آنها نگاه خواهد شد و باشگاههای دو فصل بازیکنان از این پاداشها بهرهمند میشوند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مبلغ روزانه که به ازای هر روز به بازیکنان ملیپوش در جام جهانی تعلق میگیرد، دو هفته قبل از بازی افتتاحیه و تا یک روز بعد از حذف تیم موردنظر پرداخت میشود و سپس این مبالغ محاسبه و به باشگاههای مربوط به بازیکنان پرداخت خواهد شد.
بیشتر بخوانید: ۱۱ ستاره ایرانی که از چشم قلعهنویی افتادند/ تیمی که میتوانست جام جهانی ۲۰۲۶ را تکان دهد!