جام جهانی همواره صحنهای برای ظهور استعدادهای جوان و چهرههای تازه بوده است؛ اما در کنار این موج جوانی، جام جهانی ۲۰۲۶ یک ویژگی متفاوت هم دارد: فرصتی برای تجلیل از ماندگاری و طول عمر حرفهای، هم در زمین و هم روی نیمکت مربیگری.
یکی از رکوردهای مهم این دوره، مربوط به پیرترین مربی تاریخ جام جهانی است؛ رکوردی که قرار است در جریان این رقابتها دستکم سه بار جابهجا شود.
در حال حاضر، این عنوان در اختیار اوتو ریهاگل قرار دارد؛ مربی افسانهای آلمانی که در جام جهانی ۲۰۱۰ و در سن ۷۱ سالگی هدایت تیم ملی یونان را بر عهده داشت. او بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ هدایت یونان را بر عهده داشت و مهمترین دستاوردش، قهرمانی غیرمنتظره در یورو ۲۰۰۴ بود؛ موفقیتی که نام او را در تاریخ فوتبال اروپا ماندگار کرد. جام جهانی آفریقای جنوبی نیز پایان دوران ملی او بود.
با آغاز مسیر انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶، مشخص شد که رکورد ریهاگل، اکنون در سن ۸۷ سالگی و در دوران بازنشستگی کامل، بهزودی شکسته خواهد شد. با این حال، مسیر رسیدن به این تغییر رکورد، پر از اتفاقات غیرمنتظره و چرخشهای عجیب بوده است.
دیک ادووکات
در جریان رقابتهای انتخابی، نگاهها به سمت دیک ادووکات، سرمربی هلندی و باتجربه معطوف شد؛ مربیای که تیم ملی کوچک کوراسائو را به صعودی تاریخی رساند. این صعود، بهعنوان یکی از شگفتیهای بزرگ فوتبال ملی ثبت شد، چرا که کوراسائو با جمعیتی حدود ۱۵۰ هزار نفر، به کوچکترین کشور تاریخ جام جهانی از نظر جمعیت تبدیل شد.
ادووکات، یکی از مربیان باتجربه فوتبال جهان، در طول دوران حرفهای خود هدایت تیمهایی مانند هلند، کره جنوبی، روسیه و عراق را بر عهده داشته است. او در زمان صعود کوراسائو ۷۸ سال داشت و بهنظر میرسید اصلیترین نام برای شکستن رکورد ریهاگل باشد.
جالب اینکه او حتی مسنترین مربی مرحله انتخابی هم نبود. در اروپا، میرچیا لوچسکو، سرمربی رومانی، در سن ۸۰ سالگی تیمش را در نیمهنهایی پلیآف مقابل ترکیه هدایت کرد؛ دیداری که با شکست رومانی به پایان رسید. لوچسکو، که بیشتر به خاطر دوران طولانی و موفقش در باشگاه شاختار دونتسک شناخته میشود، تنها دو هفته پس از این بازی درگذشت.
در ادامه، در حالی که همه منتظر ثبت رسمی رکورد ادووکات بودند، او در فوریه و به دلیل مشکلات سلامتی دخترش، از هدایت کوراسائو کنارهگیری کرد. پس از او، فرد روتن، مربی پیشین آیندهوون، بهعنوان جانشین معرفی شد.
روتن که ۱۵ سال از ادووکات جوانتر است (۶۳ ساله)، در مدت کوتاه حضورش نتوانست نتایج موفقی بگیرد. کوراسائو در بازیهای دوستانه مارس، ابتدا ۲–۰ مقابل چین شکست خورد و سپس ۵–۱ برابر استرالیا مغلوب شد. با این حال، با بهبود وضعیت خانوادگی ادووکات، او چند هفته پیش از آغاز تورنمنت دوباره به نیمکت بازگشت و روتن با توافقی دوستانه کنار رفت.
اکنون ادووکات بار دیگر در آستانه ثبت رکوردی تاریخی قرار دارد و تیمش قرار است در ۱۴ ژوئن مقابل آلمان به میدان برود.
هوگو بروس
در بازی افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۶ در ۱۱ ژوئن، میزبان یعنی مکزیک در مکزیکوسیتی به مصاف آفریقای جنوبی خواهد رفت. هدایت تیم آفریقای جنوبی بر عهده هوگو بروس، مربی سرسخت بلژیکی است که در آن زمان ۷۴ سال خواهد داشت (متولد ۱۰ آوریل ۱۹۵۲).
بروس از سال ۲۰۲۱ هدایت تیم ملی آفریقای جنوبی را بر عهده گرفته و به این تیم کمک کرده تا در جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۳ به مقام سوم برسد. با این حال، حذف در مرحله یکهشتم نهایی رقابتهای بعدی مقابل کامرون، انتقادهایی نسبت به تصمیمات فنی او به همراه داشت.
همچنین در دوره مربیگری او، اشتباه بزرگی نیز رخ داد؛ استفاده از بازیکن محروم، تبوهو موکوئنا، در یکی از دیدارهای انتخابی مقابل لسوتو. این خطا منجر به کسر سه امتیاز از تیم شد، هرچند در نهایت آفریقای جنوبی موفق شد صدرنشینی گروه خود را حفظ کند و بالاتر از نیجریه قرار بگیرد. بروس نیز جایگاه خود را روی نیمکت حفظ کرد و تیم را به جام جهانی رساند.
میروسلاو کوبک
چند ساعت پس از بازی افتتاحیه، رکورد پیرترین مربی دوباره جابهجا خواهد شد. در گروه A، دیدار کره جنوبی و جمهوری چک در شهر گوادالاخارا برگزار میشود و هدایت تیم چک بر عهده میروسلاو کوبک است؛ مربیای که او نیز ۷۴ سال دارد (متولد ۱ سپتامبر ۱۹۵۱).
کوبک دیرتر از بسیاری از همتایان خود وارد عرصه مربیگری ملی شد و در اواخر دوران حرفهایاش به تیم ملی رسید. او در دسامبر برای نجات تیمی دعوت شد که پس از شکست ۲–۱ مقابل جزایر فارو در وضعیت بحرانی قرار داشت. او توانست در مرحله پلیآف اروپا، شرایط را تغییر دهد و با پیروزی در ضربات پنالتی برابر جمهوری ایرلند و دانمارک، تیم جمهوری چک را به جام جهانی برساند.
پس از صعود، کوبک با واکنشی ساده و آرام گفته بود: «شنیدهام ادووکات کنار رفته و من مسنترین مربی خواهم بود. خب که چی؟»
با این حال، این رکورد او تنها حدود ۴۸ ساعت دوام خواهد داشت و دوباره جابهجا میشود.
حضور بازیکنان باتجربه در زمین
این روند فقط به نیمکتها محدود نیست و در زمین بازی نیز بازیکنان بسیار باتجربه حضور دارند.
مکزیک در این تورنمنت بار دیگر به دروازهبان افسانهای خود گیرمو اوچوآ اعتماد کرده است؛ دروازهبانی که اکنون ۴۰ سال دارد و برای ششمین جام جهانی در فهرست تیم قرار گرفته است. در اسکاتلند نیز کریگ گوردون در ۴۳ سالگی به تیم ملی دعوت شده و حتی از اوچوآ نیز مسنتر است.
با این حال، هیچکدام رکورددار تاریخ نخواهند بود. این عنوان در اختیار عصام الحضری، دروازهبان مصر است که در جام جهانی ۲۰۱۸ در سن ۴۵ سال و ۱۶۱ روز به میدان رفت. همچنین فارید موندراگون، دروازهبان کلمبیا، در جام جهانی ۲۰۱۴ تنها چند روز پس از ۴۳ سالگی بازی کرد.
شاید اگر روزی این بازیکنان وارد مربیگری بینالمللی شوند و تیمی را به جام جهانی ۲۰۵۲ برسانند، نامشان دوباره در کتاب رکوردها ثبت شود.
بیشتر بخوانید: جام جهانی ۲۰۲۶ با ۴۸ تیم و ۱۲۴۸ بازیکن؛ مسی، رونالدو و کیروش در آستانه رکوردی بیسابقه/ آمارهایی خواندنی از لیست تیمها