فوتبال ایران نخستین بار برای حضور در جام جهانی دهم ثبت نام کرد. جام جهانی ۱۹۷۴ که در آلمان غربی آن زمان برگزار میشد و با توجه به قانون جام ژول ریمه، اولین جام جهانی فیفا با همین کاپ -که هنوز هم دست به دست میشود- بود. مرحوم ژول ریمه وقتی بنیان جام جهانی را گذاشت، قید کرد؛ هر تیم سه بار فاتح این تورنمنت شود، میتواند برای همیشه این کاپ را به کشورش ببرد.
در فینال ۱۹۷۰ و نهمین دوره جام جهانی مشخص شد که این بازی پایان جام ژول ریمه است، چرا که ایتالیا و برزیل، هر کدام با دو قهرمانی به فینال رسیده و برنده، جام را برای همیشه به خانه میبرد. جامی که بعدها از برزیلی ها دزدیده و هرگز هم پیدا نشد...
اما نخستین ثبت نام ما برای حضور در جام جهانی، در قدم آخر با شکستی تلخ همراه شد. آن زمان ۱۶ تیم در جام جهانی حاضر و از دو قاره آسیا و اقیانوسیه فقط یک تیم صعود می کرد. ایران با اقتدار به پلی آف رسید اما بازی رفت در استرالیا به کم تجربگی خود با سه گل باخت و بازی برگشت در ورزشگاه آزادی، دو گل سردار فقید فوتبال ایران -پرویز قلیچخانی- در نیمه اول امیدها را زنده کرد اما نیمه دوم هرچه زدیم، به در بسته خورد تا کانگوروها به جام جهانی بروند.
چهار سال بعد اما فوتبال ایران انتقامی سخت از استرالیا گرفت. در مسابقاتی به مراتب سختتر -چرا که ۵ تیم برگزیده از گروههای مختلف باید در دور نهایی، به شکل دورهای رفت و برگشتی بازی میکردند- مردان حشمت مهاجرانی بازی رفت در استرالیا با گل حسن روشن در دقیقه ۷۹ حریف را در خانهاش بردند و بازی برگشت، چهارم آذر ۱۳۵۶ در آزادی با تک گل غفور جهانی در دقیقه ۴۳ ایران این پیروزی را تکرار و بدون نیاز به امتیازات بازی آخر با کویت، با اقتدار بلیط جام جهانی گرفت.
این عکس در ملاقات بازیکنانی که در طول مراحل مقدماتی اول و نهایی در اختیار تیم ملی بوده و برای کسب این افتخار کمک کردند، با مقامات ورزشی وقت کشور گرفته شده است. رسمی رایج که حتی همین امروز هم در تمام دنیا وجود دارد و اتفاقاً عکسی که فرانسویها با رئیس جمهور کشورشان گرفتهاند و حرکت جالب رایان چرکی، یکی از سوژههای این روزهای رسانههاست!
در این تصویر تمام اعضای وقت تیم ملی با پوششی آراسته و به معنای واقعی «شیک» حضور دارند؛ از علی پروین که کاپیتان آن تیم بود تا ناصر حجازی، حسن نظری، آندرانیک اسکندریان، نصرالله عبداللهی، حسین کازرانی، محمد صادقی، ابراهیم قاسم پور، غفور جهانی، ایرج دانایی فر، حسین فرکی، حسن نایب آقا و جواد الله وردی که در سه بازی تیم ملی در جام جهانی، افتخار حضور در ترکیب اصلی را پیدا کردند.
بیشتر بخوانید: وقتی تختی مقابل شاه حریفش را ضربه فنی کرد +عکسهای تاریخی دوئل ایران - ژاپن
و البته بهتاش فریبا و حسن روشن که به عنوان یار جانشین، در آرژانتین به میدان آمده و روشن در بازی سوم مقابل پرو گل هم زد. در این تصویر محمدرضا عادلخانی که مهره مهم ما در مقدماتی بود و بعد با یک اتفاق، سفر به جام جهانی را از دست داد نیز به چشم میآید، مثل محمدرضا کربکندی دروازهبان ذخیره ما در جام جهانی و البته علی شجاعی، علیرضا قشقاییان، ناصر نورایی، حمید مجد تیموری و مجید بشکار که در سفر آرژانتین نیز حضور داشتند.
حشمت خان مهاجرانی که عمرش دراز باد، آن انتها کنار زنده نام ناصر حجازی مشخص است. در ردیف جلو رییس وقت فدراسیون فوتبال -کامبیز آتابای- در سمت چپ اشرف پهلوی ایستاده و علی پروین، در سمت چپ خود اوست. حسن نظری و آندرانیک اسکندریان -مدافعان ثابت راست و چپ تیم ملی- کنار پروین هستند و قاسم پور، صادقی و زنده نام دانایی فر، در سمت راست زنده نام حسین صدقیانی که به عنوان مدیر تیم، کنار خواهر شاه اشرف پهلوی ایستاده و از او به عنوان پدر فوتبال ایران یاد میشود.
اصغر شرفی -دستیار مهاجرانی- نفر اول ایستاده در ردیف دوم، سمت راست تصویر است و کنار او به ترتیب حسن روشن، غفور جهانی و جواد الله وردی، نکته اینجاست که محمد پنجعلی و محمود حقیقیان که با نظر حشمت مهاجرانی به عنوان همراه راهی جام جهانی شدند تا با دیدن مسابقات از نزدیک، برای آینده تیم ملی سرمایه باشند، در همین ردیف و به همین ترتیب ایستادهاند.
حسین کازرانی، حسین فرکی، بهتاش فریبا، نصرالله عبداللهی و غفور جهانی در ردیف سوم ایستادهاند.
تیمی که به آرژانتین رفت، حسین صدقیانی را به عنوان مدیر و سرپرست با خود داشت، تقی زرکش و محسن هاشمیان پزشکان بودند و ابوالفضل جلالی مدیر تدارکات، این شاکله از تهران راهی مندوزا در غرب آرژانتین شد و پس از بازی اول با هلند، برای دو مسابقه بعدی به کوردوبا رفت.
و همانطور که اشاره شد، حشمت خان آن انتها قرار گرفت، تا بگوید افتخار را پسرانش آورده اند و حق آنهاست که در صف جلوتر باشند. درست بر خلاف رسم امروز که سرمربی، آن جلو کنار مقام اصلی در عکس میایستد!
این عکس را هم از دست ندهید: تصویری دیدهنشده از بزرگان پرسپولیس در یک جشن خودمانی
