فیفا و لنوو از مجموعهای از نوآوریهای فناوری مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) رونمایی کردهاند که قرار است فناوریهای داوری، قابلیتهای تحلیل مسابقات و عملکرد تیمها را بهبود بخشیده و همچنین تعامل هواداران را پیش از جام جهانی ۴۸ تیمی ۲۰۲۶ افزایش دهند.
این نوآوریها که توسط جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، و یوانچینگ یانگ، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل لنوو، در رویداد Lenovo Tech World ۲۰۲۶ و همزمان با روز افتتاحیه نمایشگاه CES در سالن Sphere شهر لاسوگاس آمریکا معرفی شدند، شامل Football AI Pro، آواتارهای سهبعدی بازیکنان مبتنی بر هوش مصنوعی و نسخه بهروزشده Referee View هستند. این فناوریها نشاندهنده تمرکز راهبردی فیفا بر نوآوری دیجیتال و هوش مصنوعی در چارچوب اهداف استراتژیک این سازمان برای فوتبال جهان در بازه ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷ محسوب میشوند.
لنوو که شریک رسمی فناوری فیفا برای جام جهانی ۲۰۲۶ و جام جهانی زنان ۲۰۲۷ است، دستگاهها، زیرساختها، نرمافزارها، راهکارها و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی را برای دو رویداد شاخص فیفا و همچنین در سراسر ساختار مدیریتی فوتبال جهان تأمین میکند.
یکی از مهمترین نوآوریهای جام جهانی ۲۰۲۶، Football AI Pro است؛ دستیار دانشی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد که با هدف پشتیبانی از هر ۴۸ تیم حاضر در این رقابتها در کانادا، مکزیک و ایالات متحده توسعه یافته است. این ابزار بازتابدهنده هدف مشترک فیفا و لنوو برای بهرهگیری از نوآوری نهتنها در جهت ارتقای عملکرد در بالاترین سطح فوتبال، بلکه برای ایجاد فرصتهای برابر در ورزشی است که بیش از هر زمان دیگری بر دادهها متکی شده است.
در سطح حرفهای فوتبال، دسترسی به تحلیلهای پیشرفته معمولاً به منابع مالی و فنی در اختیار هر تیم بستگی دارد. Football AI Pro با هدف کاهش این نابرابری طراحی شده و قرار است تمامی ۴۸ تیم حاضر در بزرگترین رویداد فوتبال جهان از مجموعهای یکسان از قابلیتهای پیشرفته تحلیل پیش و پس از مسابقه بهرهمند شوند.
این سامانه که بر پایه توانمندیهای کامل هوش مصنوعی لنوو توسعه یافته و بر مدل زبانی فوتبال فیفا استوار است، صدها میلیون داده مرتبط با مسابقات تحت مالکیت و سازماندهی فیفا را تحلیل میکند و بر اساس آن، اطلاعات تأییدشدهای را در قالب متن، ویدئو، نمودار و تجسمهای سهبعدی ارائه میدهد. رابط کاربری این ابزار از زبانهای متعدد پشتیبانی میکند و بر اساس میلیونها نقطه داده در هر مسابقه، تحلیلهایی یکپارچه و استاندارد را در سراسر تورنمنت ارائه خواهد کرد. Football AI Pro برای تحلیل مسابقات پیش و پس از برگزاری بازیها قابل استفاده خواهد بود، اما در جریان مسابقات در دسترس نخواهد بود.
آواتارهای سهبعدی مبتنی بر هوش مصنوعی نیز گام مهمی در توسعه فناوری نیمهخودکار تشخیص آفساید به شمار میروند. بازیکنان حاضر در جام جهانی بهصورت دیجیتالی اسکن خواهند شد تا یک مدل سهبعدی دقیق از آنها ایجاد شود. هر اسکن حدود یک ثانیه زمان میبرد و ابعاد دقیق بخشهای مختلف بدن بازیکن را ثبت میکند؛ قابلیتی که به سیستم امکان میدهد حتی در شرایط حرکتهای سریع یا زمانی که بخشی از بدن بازیکن از دید خارج شده است، ردیابی دقیقی انجام دهد.
علاوه بر این، مدلهای سهبعدی بازیکنان در پخش رسمی مسابقات نیز مورد استفاده قرار خواهند گرفت تا تصمیمات آفساید اتخاذشده توسط سیستم کمکداور ویدئویی (VAR) با واقعگرایی بیشتر و به شکلی جذابتر برای تماشاگران حاضر در ورزشگاهها و بینندگان سراسر جهان به نمایش گذاشته شود.
فیفا و لنوو همچنین نسخه جدیدی از Referee View را معرفی کردهاند که بر پایه آزمایش موفق نسخه اولیه آن در نخستین دوره جام جهانی باشگاههای سال گذشته، توسعه یافت. در این نسخه، تصاویر ثبتشده توسط دوربین داور با استفاده از نرمافزار تثبیت تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی بهصورت لحظهای روانسازی میشوند و تاری ناشی از حرکات سریع کاهش مییابد. نتیجه این فرایند، ارائه تصاویری باکیفیتتر از زاویه دید داور برای مخاطبان جهانی است که به افزایش شفافیت، درک بهتر اتفاقات مسابقه و تعامل بیشتر هواداران کمک میکند.
جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در این مراسم گفت: «جام جهانی در سال ۲۰۲۶ قرار است بزرگترین نمایش روی کره زمین باشد. هفت میلیون نفر در ۱۰۴ مسابقه حضور خواهند داشت؛ ۱۰۴ سوپربول. دهها میلیون هوادار برای تجربه حالوهوای جام جهانی به آمریکای شمالی سفر خواهند کرد، شش میلیارد نفر از خانههای خود این رقابتها را تماشا خواهند کرد و جهان برای آن متوقف خواهد شد. فیفا و لنوو بهطور کامل از فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی، یعنی Football AI، برای حمایت از تیمها و داوران مسابقات بهره میگیرند و در عین حال تجربهای تازه و شگفتانگیز را برای هواداران سراسر جهان فراهم میکنند. با Football AI Pro، دسترسی به دادهها را دموکراتیک خواهیم کرد و کاملترین مجموعه تحلیلهای فوتبال را در اختیار همه تیمهای شرکتکننده و بهزودی هواداران نیز قرار خواهیم داد. نسل جدید Referee View تصاویر تثبیتشده مبتنی بر هوش مصنوعی را در اختیار ما قرار میدهد تا تجربه تماشای مسابقات را منحصربهفرد کند؛ گویی در مرکز زمین و در کنار بازیکنان حضور دارید. همچنین آواتارهای سهبعدی مبتنی بر هوش مصنوعی، شناسایی و ردیابی دقیق بازیکنان را تضمین خواهند کرد؛ پیشرفتی بزرگ در فناوری نیمهخودکار تشخیص آفساید که تصاویر بهتر، تصمیمگیری سریعتر و درک روشنتر برای همه را به همراه خواهد داشت. اما البته این تنها آغاز راه است و هواداران در سراسر جهان باید منتظر تحولات هیجانانگیز بیشتری در حوزه Football AI و دیگر نوآوریها باشند؛ چرا که فیفا و لنوو در ماهها و سالهای آینده تجربههایی فراموشنشدنی را رقم خواهند زد.»
یوانچینگ یانگ، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل لنوو، نیز گفت: «جام جهانی ۲۰۲۶ که با هوش مصنوعی لنوو پشتیبانی میشود، از نظر فناوری پیشرفتهترین جام جهانی تاریخ خواهد بود. ما راهکارهای کامل فناوری اطلاعات را ارائه میکنیم و نحوه برگزاری و تجربه این تورنمنت را در تمامی سطوح ارتقا میدهیم. Football AI Pro یک تحول بزرگ خواهد بود و مشتاقانه منتظریم شاهد استفاده از آن و دیگر نوآوریهایی باشیم که در همکاری با فیفا برای جام جهانی ۲۰۲۶ توسعه دادهایم.»
همچنین بخوانید: جام جهانی ۲۰۲۶ زیر نظر سگهای آهنی هیوندای +تصاویر