در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک در حال برگزاری است، فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) تغییراتی در نحوه اهدای جایزه «بهترین بازیکن مسابقه» (POTM) ایجاد کرده است؛ تغییراتی که بهطور ویژه برای بازیکنان مسلمان اعمال میشود و بازتاب گستردهای در رسانهها داشته است.
تغییر در طراحی و برندینگ جایزه
جایزه POTM در این دوره از مسابقات با حمایت مالی شرکت نوشیدنی الکلی میشلوب اولترا (Michelob ULTRA) ارائه میشود. در حالت عادی، بازیکن برنده پس از پایان مسابقه، جام را دریافت کرده و در مقابل پسزمینهای با لوگوی اسپانسر عکس میگیرد؛ تصاویری که سپس در شبکههای رسمی جام جهانی منتشر میشوند.
اما در مواردی که بازیکن مسلمان برنده این عنوان میشود، فیفا لوگو و برندینگ مرتبط با الکل را حذف میکند. در این حالت، تنها طراحی سادهای شامل عبارت «Superior Player of the Match» به همراه لوگوی رسمی جام جهانی نمایش داده میشود. در حالی که جامهای سایر بازیکنان همچنان برند الکل را دارند.
بیشتر بخوانید: انتقاد از انتخاب بهترین بازیکن در جام جهانی؛ چه کسی به این بازیکنها رأی میدهد؟
دلیل این تغییر چیست؟
دلیل اصلی این تصمیم، ممنوعیت مصرف الکل در اسلام است. از آنجا که تبلیغ و نمایش برندهای مرتبط با الکل در کنار جایزه رسمی میتواند با باورهای دینی برخی بازیکنان مسلمان در تضاد باشد، فیفا تصمیم گرفته در مراسم اهدای این جایزه برای این گروه از بازیکنان، برندینگ اسپانسر را حذف کند.
این اقدام به عنوان تلاشی برای احترام به تنوع فرهنگی و مذهبی بازیکنان توصیف شده و در برخی رسانهها با واکنشهای مثبت نیز همراه بوده است.
این تغییر در مراسم اهدای جایزه برای چندین بازیکن مسلمان اعمال شده است، از جمله: اسماعیل صیباری (مراکش)، رامین رضاییان (ایران)، امام عاشور (مصر)، علی علوان (اردن)، مشعل برشام (قطر)، یان دیوماند (ساحل عاج)، اسماعیل کونه (کانادا)، محمود ابو ندی (قطر)، یوهان مانزامبی (سوئیس).
در تمامی این موارد، پسزمینه تبلیغاتی حذف شده و تنها عناصر رسمی فیفا نمایش داده شدهاند.
تفاوت با سایر بازیکنان
در مقابل، برای سایر بازیکنان که این محدودیت برای آنها اعمال نمیشود، پسزمینه مراسم همچنان شامل لوگوی اسپانسر است و برند Michelob ULTRA در تصاویر قابل مشاهده باقی میماند.
این تفاوت باعث شده موضوع به یکی از بحثهای رسانهای تورنمنت تبدیل شود.
سابقه در تورنمنتهای قبلی
در دورههای گذشته جام جهانی نیز اسپانسر جایزه POTM شرکتهای تولیدکننده نوشیدنی الکلی بودند، از جمله بادوایزر (Budweiser). در جام جهانی ۲۰۱۸، به دلیل همین موضوع، محمد الشناوی دروازهبان مصر پس از عملکرد درخشان خود مقابل اروگوئه از دریافت این جایزه خودداری کرد.
واکنشها و موارد مشابه در فوتبال باشگاهی
در فوتبال باشگاهی نیز نمونههای مشابهی دیده شده است. برای مثال، یحیی توره در لیگ برتر انگلیس در مواردی از دریافت جایزه بهترین بازیکن مسابقه خودداری کرد، زیرا این جایزه همراه با نوشیدنی الکلی ارائه میشد. در سالهای بعد، برخی لیگها و سازمانها تلاش کردند نسخههای خنثیتر و بدون الکل از این جوایز را ارائه دهند.
همچنین بخوانید: جنجال تازه در جام جهانی ۲۰۲۶؛ گلهای غیرقابلپیشبینی یا دروازهبانهای سردرگم؟ تاریخ در حال تکرار است...