جام جهانی فقط عرصه فوتبال نیست. فقط یک تیم قهرمان می شود و خیلی تیمها مثل یک قهرمان به کشور خود برمیگردند. در تاریخ میمانند و سمبل و نمادی برای نسلهای بعدی خود و دیگران میشوند. مهمتر از نتایج، جام جهانی ویترینی برای نشان دادن فرهنگ و همه داشتههای کشورهاست.
تنها تجمع بشری که نیمی از انسانهای کره زمین بیننده آن هستند. تمام کشورها در تمام تخصصها میلیاردها دلار هزینه میکنند تا خود را به جهانیان نشان بدهند. اما در بهترین حالت، فقط علاقمندان به آن تخصص، متوجه میشوند، اما جام جهانی فوتبال که به بهانه این رشته ورزشی، یک ماه تمام دنیا را تحت الشعاع دارد، بهترین ویترین و عرصه برای معرفی ویژگیهای کشورهاست.
در تمام ادوار جام جهانی همه کشورها با تجربهها و چه آنها که برای اولین بار به این میدان رسیدهاند، از ظرفیت دیده شدن در جام جهانی استفاده و ضمن معرفی محصولات و توانمندیهای خود در همه عرصهها، با نوآوری و خلاقیت سعی در ارائه تصویری از فرهنگ خود به دنیا کردهاند. از این زاویه حضور در جام جهانی مهمتر از نتایج آن است.
نگاه کنید به کاری که تماشاگران ژاپنی با جمع آوری آشغالها در ورزشگاهها کردند. نگاه کنید به واکنشها و رفتارهای مشاهیر در کنار تیمها یا روی سکوها، به عقبتر برگردید؛ ایتالیاییها با فریاد زدن سرود ملی خود -با رگهای گردن برآمده- وطن پرستی را معنایی دیگر بخشیدند و مکزیکیها در ۱۹۸۶ و ایسلندیها در ۲۰۱۸، با ابداع روشی جدید برای تشویق، نام خود را در تاریخ جاودانه کردند.
اما اگر از هر زاویه به قضیه نگاه کنیم این جام جهانی، جام نروژ است و بس! آخرین حضور وایکینگها در این ویترین به ۱۹۹۸ برمیگشت و نروژیها از داشتن این نسل به بهترین شکل استفاده کردند. قبل از جام جهانی خیلیها نمیدانستند نروژ کجای دنیاست. هنوز هم اطلاعات خیلیها از این کشور بسیار کم است اما ببینید که در همین بازه کوتاه دو سه هفتهای، وایکینگها چطور خود را به دنیا معرفی کردهاند.
از آن عکس تیمی خلاقانه با لباسهای سنتی وایکینگ و بک گراند یکی از جذابیتهای طبیعی این کشور -که رشدی عجیب و غریب در صنعت توریسم نروژ داشت- تا ویدیوهایی که بعد از رسیدن به آمریکا در معرفی این تیم منتشر شد، همه چیز برای همه دنیا تازگی داشت. فوتبالیها هالند و اودگارد را میشناختند اما این، برای جاهطلبیهای نروژ کافی نبود، پس آنها تعریفی دیگر از واژه "ملی" به دنیا ارائه دادند.
شکی نیست که غرور ملی برای همه انسانها در هر جغرافیا مهم است اما به خاطر رفتارهای برخی افراد نشسته بر مسند، ممکن است در یک مقطع زمانی هواداران فوتبال یک کشور آن علاقه و تعصب همیشگی به تیم ملی را نشان ندهند. این قانون استثنا ندارد و شامل حال همه میشود. حتی ایتالیا که چهار بار جام جهانی را برده، با بیشترین انتقادات از سوی طرفدارانش روبرو شد.
نروژیها خوب میدانستند که در جام جهانی در کنار تمام داشتههای لازم برای پیروزی و موفقیت، باید از انرژی و انگیزه مردم کشور خود استفاده و در یک کلام؛ «یک تیم» باشند تا تاریخ سازی کنند، به این ترتیب ابتکار آنها در نوع تشویق خاص تیمشان، جهانی شد. کاری که اگر در بازیهای مقدماتی با خوش سلیقگی تلویزیون (!) ما نشان داده نشد، بعد از پیروزی برابر ساحل عاج، فوتبال دوستان ایرانی هم آن را دیدند.
مارتین اودگارد -کاپیتان آرسنال و نروژ و یکی از دو ستاره سطح اول وایکینگ تاقبل جام- پشت طبل هواداری رفت و کل ۲۵ بازیکن تیم، مقابل او به حالت قایقرانان نشستند. کل ورزشگاه آماده شد، زمانی که او طبل را به صدا درآورد، همه بازیکنان و تماشاگرانی که در ورزشگاه پیراهن نروژ را به تن داشتند، انگار در یک قایق نشسته و همزمان شروع به پارو زدن کردند و با تمام وجود، انرژی را با فریاد از گلو خارج گردند، کل ورزشگاه زیر پای نروژیها می لرزید. بعد از بازی اول و دوم، نحوه تشویق نروژیها به مجلس و دولت این کشور راه پیدا کرد. نمایندگان مردم و اعضای کابینه، به همین سبک تیمشان را تشویق و پیروزیها را جشن میگرفتند. حالا در کشور آمریکا و جام جهانی، همه دنیا از دیدن این حجم از همبستگی در یک تیم ملی به وجد آمدهاند.
در همین ارتباط: ویدیو| اودگارد لیدر شد، ستارههای نروژ پارو زدند!
مردم نروژ نشان دادند که به تیم و بازیکنان و ملیت و نژاد وایکینگ خود افتخار میکنند. اصلاً واژه «ملی» یعنی همین؛ یعنی برای همه اقشار جامعه، از شهری تا روستایی، از مرد تا زن، از بزرگ تا کوچک، از ثروتمند تا فقیر، از دولتمرد تا بیکار، همه پشت یک پیراهن و یک تیم، و این معنای تیم ملی است.
تیم ملی یعنی این، برای همه، نروژ در جام جهانی ۲۰۲۶ تیم ملی بودن را به همه جهانیان نشان داد.