ژوزه مورینیو چند روز پس از تماشای هتتریک تماشایی کیلیان امباپه در پیروزی ۴-۱ رئال مادرید مقابل رئال سوسیداد در لالیگا، درباره شانسهای کسب توپ طلای ۲۰۲۶ اظهارنظر کرد. سرمربی پرتغالی، طبق عادت همیشگیاش، از این فرصت استفاده کرد تا دیدگاههای رایج درباره این جایزه را به چالش بکشد.
او گفت: «بهترین بازیکنان جهان دو، سه یا چهار نفر هستند و همه میدانیم چه کسانی هستند؛ آنها همینجا هستند. از نظر من، یک نفر هست که بهتنهایی در تابستان امسال تاریخسازی کرد.»
منظور مورینیو در بخش پایانی صحبتهایش، امباپه بود؛ بازیکنی که پس از کسب کفش طلای جام جهانی ۲۰۲۶ با ۱۰ گل در هشت بازی برای فرانسه، به بهترین گلزن تاریخ این رقابتها تبدیل شد. با این حال، ستاره رئال مادرید در رقابت برای توپ طلا پشت سر بازیکنانی مانند هری کین، لامین یامال، رودری و مایکل اولیسه قرار گرفته است؛ چرا که آنها فصل گذشته جامهای مهمی کسب کردند.
خویچا کواراتسخلیا، عثمان دمبله و ویتینیا، سه بازیکن کلیدی پاریسنژرمن در مسیر کسب دومین قهرمانی متوالی این تیم در لیگ قهرمانان اروپا، نیز از مدعیان جدی توپ طلا هستند. با این حال، مورینیو معتقد است روند فعلی انتخاب برنده این جایزه اساساً ایراد دارد.
سرمربی رئال مادرید گفت: «نمیتوانید توپ طلا را فقط به این دلیل به یک بازیکن بدهید که لیگ قهرمانان اروپا یا جام جهانی را برده است. توپ طلا باید به یکی از بازیکنانی برسد که وقتی بازنشسته میشوند، برای همیشه دلتان برایشان تنگ خواهد شد؛ مارادونا، رونالدینیو، رونالدو نازاریو، کریستیانو رونالدو، مسی، زیدان. اگر میخواهیم لیگ قهرمانان را مورد تقدیر قرار دهیم، آن را به لوئیس انریکه بدهید. برای تیم ملی اسپانیا هم آن را به لوئیس دلافوئنته بدهید. بهترین بازیکن جهان چیز دیگری است و او نه در پاریسنژرمن است و نه در تیم ملی اسپانیا.»
مورینیو در یک نکته کاملاً درست میگوید؛ توپ طلا باید بیش از آنکه به افتخارات تیمی وابسته باشد، نبوغ و تأثیرگذاری فردی را مورد توجه قرار دهد. در سالهای اخیر، رأیگیری این جایزه تا حد زیادی به رقابت محبوبیت تبدیل شده و دیگر صرفاً ارزیابی دقیقی از کیفیت و تأثیرگذاری بازیکنان نیست. با این حال، مورینیو در قرار دادن امباپه در جایگاه نخست بر اساس همین معیارها اشتباه میکند و اینکه مهاجم فرانسوی را در کنار بسیاری از اسطورههای واقعی فوتبال قرار دهیم، قابل دفاع نیست.
ایرادهای پرونده امباپه
امباپه نیز کاملاً با صحبتهای مورینیو همراه شده است. این بازیکن ۲۷ ساله این هفته گفت: «فکر میکنم وقتی برای رئال مادرید، بهترین باشگاه جهان، بازی میکنید، مردم شما را با این جایزه مرتبط میدانند. افراد زیادی درباره من و توپ طلا صحبت میکنند. طبیعتاً در مهمترین رقابت تاریخسازی کردهام. من همیشه فکر میکنم بهترین بازیکن هستم، اما هر کسی نظر خودش را دارد. طبیعتاً امسال میتواند سال خوبی برای من برای کسب توپ طلا باشد. اما این خبرنگاران هستند که رأی میدهند.»
گزارش شده که در قرارداد امباپه با رئال مادرید بندی به ارزش ۱۵ میلیون یورو بهعنوان پاداش کسب توپ طلا وجود دارد؛ بنابراین تلاش علنی او برای کسب این جایزه چندان عجیب نیست. ضمن اینکه آمار فردی او نیز از این ادعا حمایت میکند.
امباپه در ۴۴ بازی برای رئال مادرید در فصل گذشته ۴۲ گل به ثمر رساند و هفت پاس گل نیز داد. او در جام جهانی و پنج فیفادی پیش از این مسابقات نیز ۱۶ گل برای فرانسه به ثمر رساند تا شمار گلهایش در مجموع به ۵۸ برسد؛ آماری که او را در کنار ارلینگ هالند، مهاجم منچسترسیتی و تیم ملی نروژ، در رده دوم بهترین گلزنان اروپا قرار داد.
امباپه در بسیاری از مهمترین بازیهای رئال مادرید نیز تأثیرگذار بود. او در هر دو بازی رفت و برگشت مرحله یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا مقابل بایرن مونیخ گل زد و در دیدارهای لالیگا برابر بارسلونا و اتلتیکومادرید نیز موفق به گلزنی شد و در نهایت عنوان آقای گلی هر دو رقابت را به دست آورد.
با این حال، نمیتوان انکار کرد که بازی او بیش از حد تکبعدی بود.
بیمیلی امباپه به بازگشت برای مشارکت در کارهای دفاعی باعث شد رئال مادرید بارها در زمان انتقال از دفاع به حمله یا برعکس، تحت فشار قرار بگیرد. او همچنین بار دیگر به سمت چپ زمین متمایل شد و فضای وینیسیوس جونیور را اشغال کرد؛ همان مشکلی که در نخستین فصل حضورش در سانتیاگو برنابئو نیز وجود داشت و باعث میشد رئال مادرید در محوطه جریمه از یک مهاجم هدف مشخص محروم باشد.
امباپه در بازیهای دیگری نیز کاملاً کماثر بود؛ از جمله شکستهای رئال مادرید مقابل سلتاویگو و اوساسونا، تساوی برابر رایو وایکانو، خیرونا و رئال بتیس و همچنین شکست یک بر صفر مقابل لیورپول در مرحله لیگ لیگ قهرمانان اروپا.
او در شکست ۲-۰ فرانسه مقابل اسپانیا در نیمهنهایی جام جهانی نیز کاملاً محو شد. با در نظر گرفتن تمام این موارد، ارزیابی امباپه از عملکرد خودش چندان دقیق به نظر نمیرسد.
برای چیزی التماس نمیکنم
کریستوف دوگاری، قهرمان جام جهانی با فرانسه، نیز پس از اظهارات جدید امباپه درباره توپ طلا، ذهنیت او را زیر سوال برد.
دوگاری به «RMC Sport» گفت: «اینکه علناً برای یک جایزه فردی درخواست کنید، از نظر من بچگانه و تأسفبار است. هیچ چیز بزرگی در درخواست کردن برای آن وجود ندارد، بهخصوص وقتی کاپیتان تیم ملی هستید.»
شاید این انتقاد کمی تند باشد، اما اصل حرف او قابل تأمل است. اگر امباپه واقعاً شایسته توپ طلا بود، نیازی نداشت علناً از شانس خود برای کسب این جایزه صحبت کند. عملکرد او باید بهتنهایی گویای همه چیز باشد. در صحبتهای امباپه نوعی حس استیصال دیده میشود؛ گویی برای اثبات جایگاهش به این جایزه نیاز دارد. یامال اما رویکرد بسیار آرامتری دارد.
ستاره بارسلونا گفته است: «امسال برای بارسا و اسپانیا فوقالعاده بوده است. این شانس را دارم که برنده شوم، چون سال خیلی خوبی داشتهام. اما فکر نمیکنم نیازی باشد برای آن کمپین راه بیندازم. به سالی که داشتم، قهرمانی در جام جهانی و لالیگا افتخار میکنم. دیگر چه چیزی میتوانم بخواهم؟ بازیکنان دیگری هم بودهاند که در سطح فوقالعادهای ظاهر شدهاند. اما تصمیمگیری با شماست؛ من برای چیزی التماس نمیکنم.»
بیشتر بخوانید: یامال: توپ طلا؟ التماس نمیکنم/ اگر رئال قهرمان نشده مشکل خودشان است/ مهم نیست که در بین گزینههای دمبله نیستم
ارزش دادن به هنر فوتبال
یامال بیش از امباپه شایسته دریافت توپ طلاست، اما نه به این دلیل که جام جهانی و لالیگا را برده است. امباپه بار دیگر بهعنوان یک تمامکننده فوقالعاده ظاهر شد، اما یامال بهطور مداوم بر تمام مراحل هجومی بازی، بهخصوص در بارسلونا، تأثیر گذاشت.
این بازیکن ۱۹ ساله در تیم هانسی فلیک روی ۴۱ گل و پاس گل تأثیر مستقیم داشت و در جریان بازیهای فصل گذشته در تمامی رقابتها ۱۰۷ موقعیت ایجاد کرد؛ آماری که از هر بازیکن دیگری در پنج لیگ معتبر اروپا بیشتر بود. این همان سطحی از تأثیرگذاری است که باید از برنده توپ طلا انتظار داشت.
جایزه گرد مولر برای تقدیر از بهترین مهاجم یک فصل ایجاد شده است؛ جایزهای که امباپه، به شکلی طعنهآمیز، قطعاً آن را از دست خواهد داد، چرا که هری کین با ۷۳ گل برای بایرن مونیخ و تیم ملی انگلیس، بهترین گلزن اروپا بود. گلزنی و تأثیرگذاری برای قرار گرفتن در جمع مدعیان توپ طلا ضروری است، اما هنر و تلاش همهجانبه نیز باید به همان اندازه اهمیت داشته باشد.
به همین دلیل، در یک دنیای ایدهآل، یامال و کواراتسخلیا باید دو رتبه نخست را در زمان اعلام نتیجه نهایی رأیگیری در لندن در ۲۶ اکتبر به خود اختصاص دهند. هر دو بازیکن تیممحور هستند و بازیکنان اطراف خود را نیز به سطح بالاتری میرسانند.
کواراتسخلیا در ۱۶ بازی لیگ قهرمانان اروپا ۱۷ تأثیر مستقیم روی گلها داشت و در مسیر قهرمانی پاریسنژرمن، به نخستین بازیکنی تبدیل شد که در هفت بازی متوالی مراحل حذفی یک دوره از این رقابتها موفق به گلزنی یا ثبت پاس گل شده است. او نیز مانند یامال، از نظر فنی کاملاً درخشان ظاهر شد و با کنترل جریان بازی، هم بهعنوان یک دریبلزن فوقالعاده و هم یک بازیساز خلاق درخشید.
زیر سایه
همین ویژگیها باعث شد لیونل مسی هر هشت توپ طلای خود را به دست آورد. حتی میتوان استدلال کرد که او در هر سال بین ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳ شایسته کسب این جایزه بوده است، چرا که هیچ بازیکنی نتوانست به سطح تأثیرگذاری کلی این نابغه آرژانتینی در زمین نزدیک شود.
اگر مسی ماه آینده نهمین توپ طلای خود را که یک رکورد جدید خواهد بود، به دست آورد، شگفتی بزرگی رقم خواهد خورد؛ چرا که اعضای هیئت رأیدهندگان احتمالاً به دلیل بازی کردن او در خارج از اروپا، این موضوع را علیه او در نظر خواهند گرفت. آمار فوقالعاده مسی، یعنی ۵۲ گل و پاس گل در تنها ۳۰ بازی برای اینترمیامی در بازه زمانی مورد نظر توپ طلا، احتمالاً اهمیت چندانی نخواهد داشت، زیرا لیگ آمریکا از نظر سطح کیفی پایینتر از لیگ برتر انگلیس، لالیگا، بوندسلیگا، سری A و لیگ یک فرانسه محسوب میشود.
مسی اما در جام جهانی نشان داد که همچنان میتواند در بالاترین سطح فوتبال جهان بدرخشد. رودری جایزه بهترین بازیکن مسابقات را به دست آورد، اما این جایزه باید به کاپیتان آرژانتین میرسید؛ بازیکنی که کشورش را تا دومین فینال متوالی جام جهانی پیش برد.
حداقل سه گل از هشت گل مسی را میتوان حیاتی دانست؛ بهخصوص گل تماشایی او در مرحله یکهشتم نهایی مقابل مصر. نمایش او در نیمه دوم دیدار نیمهنهایی برابر انگلیس نیز خیرهکننده بود. بازی همهجانبه امباپه حتی با وجود ۳۹ ساله بودن مسی، با عملکرد ستاره آرژانتینی قابل مقایسه نیست. فرانسه احتمالاً حتی بدون امباپه نیز میتوانست به نیمهنهایی برسد، اما آرژانتین بدون مسی کاملاً سردرگم میشد.
کین نیز از امباپه بالاتر قرار میگیرد و این موضوع فقط به تعداد گلها مربوط نیست. مهاجم شماره ۹ و مهره کلیدی بایرن مونیخ و تیم ملی انگلیس، در جریان بازی و ساخت حملات نقش بسیار مهمی دارد و میتواند از راههای مختلف به تیمهای مقابل ضربه بزند. امباپه که وابستگی زیادی به سرعت فوقالعادهاش دارد، در مقایسه با کین قابل پیشبینیتر است. هیچ بازیکنی بهتر از او نمیتواند پشت سر مدافعان نفوذ کند، اما مقابل تیمهایی که با دفاع فشرده بازی میکنند، حرکت از سمت چپ به داخل و شوت زدن او بهراحتی توسط مدافعان قدرتمند خنثی میشود.
نیاز به یک تغییر اساسی
هیچکس نمیگوید امباپه باید برای کسب توپ طلا به بازیکنی در حد و اندازه مسی تبدیل شود. اگر او از دمبله الگو بگیرد و در کارهای دفاعی و تلاش بدون توپ واقعاً سختکوش باشد، همین موضوع میتواند برای رساندن او به سطح برنده توپ طلا کافی باشد.
دمبله پیش از حضور لوئیس انریکه در پاریسنژرمن به کمکاری و ضعف در تلاشهای دفاعی شهرت داشت، اما سرمربی اسپانیایی او را به مهاجمی تبدیل کرد که بهطور مداوم پرس میکند. توپ طلای ۲۰۲۵ نیز به دمبله رسید، زیرا او نیروی محرک بهترین تیم اروپا بود و آمار درخشانش در یکسوم هجومی زمین، محصول همین عملکرد همهجانبه بود.
رافینیا، وینگر بارسلونا، نیز از زمان حضور فلیک در این تیم به بازیکنی بسیار پرتلاش در زمان از دست رفتن توپ تبدیل شده است؛ این در حالی است که او پیش از آن با مشکلاتی در زمینه ثبات عملکرد مواجه بود. مورینیو باید همین روحیه جنگندگی را در امباپه ایجاد کند تا رئال مادرید بتواند بار دیگر برای جامهای بزرگ بجنگد.
با این حال، ممکن است او در این راه با نبردی دشوار روبهرو باشد. وقتی پیش از پیروزی نزدیک ۲-۱ رئال مادرید مقابل اینتر در لیگ قهرمانان اروپا در روز سهشنبه از امباپه پرسیدند آیا لازم است از مهاجمان مدرنی مانند دمبله و رافینیا چیزهایی یاد بگیرد، او با لحنی مغرورانه پاسخ داد: «میتوانم بگویم که بیشتر از دو بازیکنی که نام بردید گل زدهام. اما میخواهم عاقلانه جواب بدهم و بگویم که البته باید پیشرفت کنم... حتی اگر کارهایی انجام دهم که آن بازیکنان انجام نمیدهند.»
کاملاً مشخص است که این بازیکن ۲۷ ساله هنوز باید از نظر فکری و حرفهای پختهتر شود. امباپه فوتبالیستی فوقالعاده است که تاکنون به موفقیتهایی دست یافته که بیشتر بازیکنان حتی نمیتوانند رویای آن را داشته باشند، اما او هنوز بهترین بازیکن جهان نیست. تا زمانی که امباپه یاد نگیرد تیم را بالاتر از خودش قرار دهد، این وضعیت ادامه خواهد داشت.
همچنین بخوانید: ادعای تازه امباپه: هیچکس بهتر از من نبود؛ توپ طلا را میخواهم
