امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال کشورمان که از اردوهای آماده‌سازی برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳ - قطر سکان هدایت یوزهای پارسی را برعهده گرفته، این روزها شاگردانش را برای حضور در جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ - عربستان‌سعودی آماده می‌کند.
تیم ملی فوتبال ایران در فیفادی سپتامبر و در نخستین بازی بعد از جام جهانی ۲۰۲۶ به مصاف ازبکستان و سپس روسیه رفت که نتایج این دو بازی مطابق میل سرمربی، اعضای کادرفنی، بازیکنان و مردم فوتبال‌دوست کشورمان نبود.
در نشست خبری بعد از ۲ بازی فوق، قلعه‌نویی به صراحت از روند موجود و نتایج کسب شده انتقاد کرد و به عذرخواهی از مردم ایران پرداخت. بر همین اساس سرمربی تیم ملی فوتبال کشورمان با روزنامه فدراسیون گفت‌وگویی داشت که در زیر می‌خوانید؛
بعد از نتایج اخیر تیم ملی، انتقاداتی متوجه کادر فنی شده است. مشخصاً چه پاسخی به این انتقادات دارید؟
قبل از هر چیز باید بگویم که من تمام انتقاداتی را که از سوی کارشناسان فنی، رسانه‌ها، پیشکسوتان و مردم مطرح شده، شنیده‌ام و به گوش جان شنیده‌ام. اگر انتقادی دلسوزانه باشد، برای من نه‌تنها ناراحت‌کننده نیست، بلکه می‌تواند چراغ راه باشد. فوتبال متعلق به مردم است و تیم ملی هم متعلق به همه مردم ایران است. بنابراین طبیعی است وقتی نتیجه یا عملکرد تیم مطابق انتظار نباشد، کارشناسان و پیشکسوتان سؤال داشته باشند و نقد کنند. نمی‌خواهم از نتایج اخیر فرار کنم یا برای آنها توجیه بتراشم. مسئولیت فنی تیم با من است و اگر جایی تصمیم اشتباهی گرفته شده، برنامه‌ریزی به اندازه کافی خوب نبوده یا نتوانسته‌ایم از ظرفیت بازیکنان به بهترین شکل استفاده کنیم، مسئولیتش را می‌پذیرم. حتی بعد از بازی با ازبکستان هم گفتم مقصر این اتفاق من هستم حتی با وجود اشتباهات فنی.
این نتایج نگرانی‌هایی درباره آینده تیم ملی و جام ملت‌های آسیا ایجاد کرده است. آیا خودتان این نگرانی را جدی می‌دانید؟
بله، کاملاً. اتفاقاً کسی که در فوتبال مسئولیت دارد باید بیش از همه نگران باشد. ما برای جام ملت‌های آسیا فرصت داریم و همین فرصت باید تبدیل به یک امتیاز شود. قرار نیست اشتباهات امروز را تا روز مسابقات رسمی با خودمان حمل کنیم. اعتقاد دارم تیمی که قرار است در جام ملتها برای قهرمانی بجنگد، باید از دل همین روزهای سخت ساخته شود. برنامه‌ریزی‌مان را دوباره مرور میکنیم، نقاط ضعف را اصلاح میکنیم و اگر لازم باشد در ساختار فنی و انتخاب نفرات تغییراتی ایجاد خواهیم کرد. هدف من روشن است؛ می‌خواهم تیم ملی را دوباره بسازم، حتی بهتر از قبل، تا در جام ملت‌های آسیا تیمی ببینیم که در شأن فوتبال ایران و در سطح درخشش و موفقیت باشد.
شما در دوران مربیگری شکست‌ها و روزهای تلخ کم نداشته‌اید. این تجربه چقدر به شما برای عبور از شرایط فعلی کمک می‌کند؟
خیلی زیاد. من مربیگری را در شرایطی شروع کردم که همه‌چیز همیشه بر وفق مراد نبود. در فوتبال حرفه‌ای، مربی‌ای که فقط روزهای پیروزی را دیده باشد، هنوز بخش مهمی از این حرفه را نشناخته است. شکست بخشی از فوتبال است؛ مهم این است که بعد از شکست چه تصمیمی می‌گیری. من این را در استقلال تجربه کردم. یا زمانی که تیم ملی را در دست گرفتم؛ زمانی که برای اولین بار مسئولیت استقلال را برعهده گرفتم، مسیر آسانی نداشتیم، اما با زمان، کار و برنامه‌ریزی توانستیم تیمی بسازیم که به قهرمانی برسد. همین فوتبال بارها به من یاد داده که یک تیم را نمی‌شود در یک شب ساخت و با یک نتیجه هم نمی‌شود درباره آینده آن حکم داد. این تجربه‌ها به من یاد داده‌اند که نباید با اولین موج فشار، همه چیز را تمام‌شده تصور کرد. البته این حرف به معنی نادیده گرفتن انتقادات نیست؛ برعکس، باید از دل همین انتقادات نقاط ضعف را پیدا کنیم.
بنابراین منظورتان این نیست که منتقدان اشتباه می‌کنند؟
اصلاً. اتفاقاً بخشی از انتقادات کاملاً به‌جاست. من اگر بگویم همه‌چیز خوب بوده، خودم را فریب داده‌ام. باید بپذیریم که در بعضی مسائل فنی، انسجام تیمی و تصمیم‌گیری‌ها نیاز به اصلاح داریم. این را من به عنوان مسئول کادر فنی می‌گویم اما بین «پذیرفتن اشتباه» و «تسلیم شدن» تفاوت وجود دارد. من اشتباهات را می‌پذیرم، اما تسلیم نمی‌شوم. مسئولیت من این است که از این مرحله عبور کنم و تیمی بسازم که مردم وقتی آن را می‌بینند، دوباره احساس کنند این همان تیم ملی ایران است که می‌تواند برای اهداف بزرگ بجنگد.
برای رسیدن به آن تیم چه خواهید کرد؟
برنامه را دوباره بررسی میکنیم؛ هم از نظر انتخاب بازیکنان، هم از نظر تاکتیک، هم از نظر آماده‌سازی و هم از نظر ایجاد هماهنگی بین نسل‌های مختلف. به جوان‌ها فرصت می‌دهیم، اما فرصت دادن باید همراه با مسئولیت و رشد باشد. از بازیکنان باتجربه هم استفاده میکنیم، اما ملاک اصلی آمادگی و نیاز تیم خواهد بود. ما باید یک تیم متوازن داشته باشیم؛ تیمی که هم تجربه داشته باشد، هم انرژی، هم کیفیت فنی و هم شخصیت رقابتی. جام ملت‌های آسیا جای آزمون و خطای بی‌پایان نیست. باید قبل از رسیدن به آن مرحله، تیم به نقطه‌ای برسد که بازیکنان بدانند در زمین دقیقاً چه می‌خواهیم.
یکی از بحث‌هایی که درباره عملکرد تیم ملی مطرح شده، فاصله آمادگی فیزیکی بازیکنان در لیگ با استاندارد فوتبال ملی است. این موضوع را چقدر در نتایج اخیر مقابل ازبکستان و روسیه مؤثر می‌دانید؟
این موضوع از نظر من یکی از مسائل مهمی است که باید خیلی جدی به آن نگاه کنیم. وقتی داده‌های فیزیکی را بررسی میکنیم، می‌بینیم در جام جهانی بازیکنان ما به اعداد بسیار بالاتری در دوندگی‌های پرفشار رسیده بودند؛ مثلاً مقابل مصر حدود ۸.۲۸ کیلومتر دویدن با سرعت بالا و نزدیک به ۱۱۸.۸ کیلومتر مسافت کلی ثبت شد، در حالی که مقابل ازبکستان این اعداد به حدود ۶.۷۸ کیلومتر فعالیت با شدت بالا و ۱۰۳.۶ کیلومتر مسافت تیمی رسید. یعنی تقریباً ۱۸ درصد کاهش در فعالیت‌های پرفشار و همین میزان افت در تعداد حداکثر سرعت‌ها داشتیم. البته این آمار به‌تنهایی دلیل شکست نیست و نباید برای نتیجه یک مسابقه فقط یک متغیر را مقصر بدانیم، اما یک پیام روشن دارد: فوتبال ملی در سطح جام جهانی به محرک‌های فیزیکی متفاوتی نیاز دارد. پیش از جام جهانی، یک دوره آماده‌سازی طولانی داشتیم و توانستیم بازیکنان را به تطابق بازی آن مسابقات نزدیک کنیم؛ اما برای بازی با ازبکستان فقط چهار جلسه تمرین مشترک داشتیم و بخش عمده آمادگی بازیکنان طبیعتاً از محیط باشگاهی آمده بود. مقابل روسیه هم همین مسئله را باید در کنار عوامل فنی، تاکتیکی و هماهنگی تیمی بررسی کنیم. این برای من یک هشدار و یک درس است، نه یک بهانه. باید از همین امروز برنامه آماده‌سازی را طوری طراحی کنیم که تیم ملی در آستانه جام ملت‌های آسیا دوباره به سطحی برسد که از نظر شدت، سرعت و تکرار فعالیت‌های پرفشار، توان رقابت با بهترین تیمهای آسیا را داشته باشد. مسئولیت این برنامه‌ریزی با من و کادر فنی است.
و در پایان، اگر بخواهید با هواداران تیم ملی صحبت کنید؟
این فیفادی حائز درس‌های بزرگی برای ما بود؛ فقط می‌توانم بگویم حق دارید ناراحت باشید و حق دارید انتقاد کنید. تیم ملی برای شماست و ما خودمان را در برابر مردم مسئول می‌دانیم. من از نتایج اخیر خوشحال نیستم و هیچ‌وقت هم دنبال توجیه شکست نیستم. اما از مردم می‌خواهم یک فرصت بدهند تا این تیم را دوباره بسازیم. من روزهای تلخ فوتبال را دیده‌ام و می‌دانم چطور باید از آنها عبور کرد. این بار هم مسئولیت را می‌پذیرم، اشتباهات را اصلاح می‌کنم و با تمام توان برای ساختن تیمی تلاش خواهم کرد که در جام ملت‌های آسیا نماینده شایسته فوتبال ایران باشد. قرار نیست شکست‌های امروز پایان راه باشند؛ قرار است نقطه شروع یک بازسازی جدی باشند.
بیشتر بخوانید: قلعه‌نویی: این بازیکنان را دیگر دعوت نمی‌کنم/ شکست مقابل ازبکستان و روسیه مفید بود
