داستان علیرضا بیرانوند دیگر فقط درباره مهار پنالتی، کلین‌شیت و نجات تیم‌ها نیست. دروازه‌بان شماره یک فوتبال ایران، در کنار روزهای درخشان و افتخاراتش، بارها در مرکز حاشیه‌هایی قرار گرفته که هر کدام می‌توانست برای رابطه‌اش با بخشی از هواداران یا مدیران باشگاه‌ها دردسرساز شود. اما انگار در فوتبال ایران، برای بعضی ستاره‌ها همیشه راهی برای عبور از بحران وجود دارد؛ حتی وقتی این بحران‌ها یکی پس از دیگری تکرار می‌شوند.
یک بار دلخوری پرسپولیسی‌ها، یک بار دیگر جدایی پرحاشیه
تابستان ۱۴۰۲، نام بیرانوند ناگهان در کنار استقلال قرار گرفت؛ اتفاقی که برای هواداران پرسپولیس، آن هم در شرایطی که او یکی از چهره‌های مهم تیم قهرمان بود، به‌سادگی قابل هضم نبود. خبر مذاکره و احتمال انتقال او به رقیب سنتی، موجی از نگرانی و اعتراض را میان بخشی از هواداران دو تیم به راه انداخت. استقلالی‌ها هم به این انتقال امیدوار شدند و ماجرا تا جایی پیش رفت که مدیران و هواداران دو باشگاه درگیر یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های نقل‌وانتقالاتی آن تابستان شدند.
در نهایت بیرانوند در پرسپولیس ماند؛ اما پایان ماجرا برای همه شیرین نبود. هواداران پرسپولیس از اینکه نام استقلال در میانه اختلافات قراردادی و مذاکره‌ها مطرح شده بود دلخور بودند و بخشی از هواداران استقلال هم احساس کردند نام باشگاه محبوبشان در روندی به کار گرفته شده که سرانجامش به ماندن بیرانوند در پرسپولیس ختم شد. این برداشت که ماجرا به بازارگرمی برای بهبود شرایط قرارداد انجامیده، همان زمان در میان برخی هواداران و پیشکسوتان دو تیم مطرح شد؛ هرچند نمی‌توان آن را به‌عنوان انگیزه قطعی بیرانوند اثبات‌شده دانست.
در همین باره بخوانید: واکنش تاجرنیا به مذاکره استقلال با بیرانوند/ نامه آسانی را منتشر کردند تا تمرکز تیم ما را برهم بزنند
یک سال بعد، ماجرا شکل دیگری به خود گرفت. بیرانوند در تابستان ۱۴۰۳ قراردادش را با پرسپولیس یک‌طرفه فسخ کرد و به تراکتور پیوست؛ تصمیمی که دوباره خشم بخشی از هواداران سرخ‌پوش را برانگیخت. پرسپولیس هم از او شکایت کرد و پرونده فسخ قرارداد به یکی از طولانی‌ترین و پرحاشیه‌ترین پرونده‌های فوتبال ایران تبدیل شد. در مرداد ۱۴۰۴، کمیته استیناف حکم چهار ماه محرومیت و جریمه مالی را اعلام کرد، اما محرومیت یک‌ساله تعلیق شد.
از پرسپولیس تا تراکتور؛ حاشیه‌ها ادامه دارند
انتقال به تراکتور قرار بود فصل تازه‌ای از دوران حرفه‌ای بیرانوند باشد؛ فرصتی برای دور شدن از تنش‌های گذشته و تمرکز دوباره بر فوتبال. اما حالا نام او بار دیگر به دلیل اختلاف با مدیران باشگاه در خبرها دیده می‌شود. بیرانوند از وضعیت تراکتور انتقاد کرده، درباره مشکلات مالی بازیکنان حرف زده و مدیران باشگاه را به واکنش واداشته است. او حتی در اظهارات تازه‌اش از شرایط داخلی تراکتور انتقاد کرده و احتمال تصمیمی بزرگ درباره آینده‌اش را مطرح کرده است.
در همین شرایط، جواد نکونام نیز با تأکید بر اینکه «به سلامت بیرانوند اعتماد دارم»، از او به‌عنوان عضوی از مجموعه تراکتور یاد کرده است. حمایت سرمربی از بازیکنش، به‌خودی‌خود اتفاق عجیبی نیست؛ هر مربی‌ای می‌خواهد سرمایه فنی تیمش را حفظ کند. اما سؤال اینجاست که حمایت از یک ستاره تا کجا باید ادامه پیدا کند و از چه نقطه‌ای به بعد، ضرورت پاسخ‌گویی و رعایت انضباط تیمی در اولویت قرار می‌گیرد؟
در نمونه مشابه و تنها بابت یک انتقاد درباره زدن ضربه ایستگاهی سهراب بختیاری زاده به راحتی صالح حردانی را کنار گذاشت و دو هفته همه استقلالی ها از بزرگ تا کوچک تلاش کردند تا حردانی به تمرینات برگردد. این جدا از عذرخواهی رسمی حردانی در فضای مجازی و جمع هم تیمی هایش بود که در نهایت بازگشتش هیچ شباهتی با بیرانوند نداشت. آنچنان که حجم تخلف انضباطی اش هم به اندازه حمله بیرانوند به مدیران ارشد تراکتور نبود.
البته انتقاد از مدیران باشگاه یا بیان مشکلات مالی، به‌تنهایی بی‌انضباطی محسوب نمی‌شود. مسئله این است که وقتی اختلاف‌ها بارها به بحران عمومی تبدیل می‌شوند، باشگاه‌ها باید با معیارهایی روشن و یکسان با همه بازیکنان برخورد کنند؛ نه اینکه شهرت، سابقه ملی یا محبوبیت یک بازیکن تعیین کند چه اندازه با او مدارا شود.
در همین ارتباط بخوانید: ملی‌پوش نامدار، رکورددار خراب کردن پل‌های پشت سر/ با وجود خطر کاپیتان تازه پرسپولیس، علی بیرو ترک عادت نکرد!
رونالدو هم ستاره است؛ اما پرونده انضباطی دارد
در همین روزها، کریستیانو رونالدو نیز پس از ترک اردوی تیم ملی پرتغال به دلیل اختلاف با سرمربی، با پرونده انضباطی روبه‌رو شد و فدراسیون فوتبال پرتغال محرومیت موقت او را اعلام کرد. رونالدو، با پنج توپ طلا و جایگاهی که در تاریخ فوتبال جهان دارد، پس از این اتفاق عذرخواهی کرد و آمادگی خود را برای پذیرش پیامدهای رفتارش اعلام کرد. پرونده او هنوز به رأی نهایی نرسیده، اما واکنش انضباطی فدراسیون نشان می‌دهد که حتی بزرگ‌ترین نام‌ها هم از پاسخ‌گویی معاف نیستند.
و اینجاست که یک هم‌زمانی جالب، ماجرای بیرانوند را به رونالدو پیوند می‌زند. در جام جهانی ۲۰۱۸، بیرانوند پنالتی همین ستاره پرتغالی را گرفت و به یکی از چهره‌های ماندگار فوتبال ایران تبدیل شد. آن روز، دروازه‌بان ایرانی توانست رونالدو را در زمین متوقف کند؛ امروز اما ماجرای این دو، از زاویه‌ای دیگر کنار هم قرار می‌گیرد: رفتار حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری در برابر تیم.
تفاوت اصلی این نیست که رونالدو بزرگ‌تر است یا بیرانوند؛ هر دو بازیکنانی با جایگاه و کارنامه قابل توجه‌اند. تفاوت در این پرسش است که وقتی رفتار یک ستاره به مسئله‌ای انضباطی تبدیل می‌شود، مجموعه تحت مسئولیت او چه واکنشی نشان می‌دهد. رونالدو فعلاً با محرومیت موقت روبه‌رو شده و باید منتظر نتیجه پرونده‌اش بماند؛ بیرانوند هم در پرونده فسخ قرارداد پرسپولیس حکم محرومیت گرفت، اما اجرای آن تعلیق شد. بنابراین ماجرا به‌سادگی «برخورد با رونالدو و بی‌برخوردی با بیرانوند» نیست؛ بحث بر سر تفاوت در واکنش‌ها، زمان رسیدگی و میزان بازدارندگی مجازات‌هاست.
با این حال، پرسش مهمی برای فوتبال ایران باقی می‌ماند: آیا شهرت و توانایی فنی یک بازیکن باید باعث شود باشگاه‌ها بارها از کنار حاشیه‌های او عبور کنند؟ بیرانوند سال‌هاست که با پیراهن تیم ملی و باشگاه‌های بزرگ افتخار کسب کرده و مهار پنالتی رونالدو هم بخشی از همین کارنامه است؛ اما هیچ خاطره درخشانی نباید جای معیارهای حرفه‌ای را بگیرد. ستاره بودن امتیاز بزرگی است، ولی اگر قرار باشد هر بار همه‌چیز با حمایت و مدارا تمام شود، چه کسی قرار است مرز میان بزرگی و مصونیت را مشخص کند؟
بیشتر بخوانید: جزئیات مهم از جلسه جنجالی در تبریز؛ بازیکنان تراکتور پشت بیرانوند درآمدند/ نکونام: به سلامت بیرو ایمان دارم