قرار بود با برگزاری دو بازی باقیمانده از مرحله یک هشتم نهایی جام حذفی، تکلیف ۸ تیم حاضر در مرحله یک چهارم مشخص و تیمها رقبای بعدی خود را بشناسند اما این دو بازی با تعویق ۲۴ ساعته به فردا -سه شنبه ۲۳ دی ۱۴۰۴- موکول شد.
برنده دو بازی شمس آذر - تراکتور در قزوین و فولاد هرمزگان - استقلال در یزد، به ۶ تیم پیکان، فولاد، خیبر، سایپا، گل گهر و ملوان، ملحق و قرعه کشی ۴ دیدار مرحله یک چهارم انجام می شود تا تکلیف قهرمان با ۳ بازی دیگر مشخص شود. جام حذفی مسیری کوتاه به آسیا و به دلیل شرایط خاص -یک بازی که باید برنده داشته باشد- همواره آبستن حوادث بوده و در بسیاری کشورها قدیمی ترین تورنمنت رسمی است.
جام حذفی انگلستان، قدیمی ترین تورنمنت فوتبال دنیاست و در کشور ما هم این جام خاطرات بسیاری از خود بجا گذاشته که بد نیست به بهانه شروع دوباره فوتبال -در تعطیلات نیم فصل- اشاره ای به آن داشته باشیم.
- این دوره جام حذفی، سی و نهمین دوره عمر برگزاری این تورنمنت در ایران است.
- به شکلی جالب، قهرمان اولین و آخرین دوره جام حذفی تا امروز، در گردونه حاضر و از مدعیان فتح جام هستند. ملوان قهرمان اولین دوره جام حذفی در فصل ۱۳۵۴-۱۳۵۵ و استقلال مدافع عنوان قهرمانی آخرین دوره تا امروز -فصل ۱۴۰۳-۱۴۰۴- است. قوی سپید به یک چهارم رسیده و استقلال هم فولاد هرمزگان را برای رسیدن به این مرحله درپیش دارد.
- دو دوره اول جام حذفی پیش از انقلاب اسلامی برگزار شد. سال ۱۳۶۵ این جام در غیاب لیگ دوباره به راه افتاد و تا سال ۷۰ هر فصل برگزار شد. یک تعویق دو ساله در آغاز دهه ۷۰ و سپس فصل ۷۶-۷۷ آخرین دوره تا امروز که جام حذفی برگزار نشده است. یعنی از سال ۱۳۷۷ تا امروز، جام حذفی بدون وقفه برگزار و تنها برخی سالها بصورت فصلی و گاه در یک سال شمسی برگزار شده است.
- خلاف برداشت اشتباه بسیاری افراد، جام حذفی نایب قهرمان ندارد و تنها به تیم برنده مدال و جام اهدا می شود. مبنای افتخارات تیم ها نیز قهرمانی است، فرقی ندارد شما در بازی اول ببازید و کنار بروید یا بازی فینال و آخر
- در ۳۸ دوره عمر قبلی جام حذفی، ۱۵ تیم موفق به کسب جام قهرمانی شده اند.۱۳ تیم نیز تا بازی آخر -لااقل یک بار- رسیده اند که دستشان به جام نرسیده و ۱۰ تیم نیز تجربه پیروزی و شکست در فینال -هر دو مورد- را دارند.
- از جمع ۶ تیم حاضر در یک چهارم نهایی این فصل -یعنی پیکان، سایپا، فولاد، گل گهر، ملوان و خیبر، سایپا، فولاد و ملوان سابقه قهرمانی در جام حذفی را دارند. (۵۰ درصد) استقلال و تراکتور هم در جمع ۴ تیم باقیمانده در گردونه یک هشتم، این تجربه را دارند. (شمس آذر و فولاد هرمزگان ندارند-باز هم ۵۰ درصد!)
- در جمع ۱۵ جامدار حذفی در تاریخ،استقلال با ۸ قهرمانی رکورددار است. پرسپولیس با ۷ قهرمانی دومین تیم پرافتخار تاریخ جام حذفی و سپاهان با ۵ جام، سوم است. ذوب آهن ۴ قهرمانی دارد، ملوان ۳ و تراکتور ۲ بار قهرمان شده اند و ۹ تیم شاهین اهواز، سایپا، بهمن کرج، برق و فجر سپاسی شیراز، صبا باتری و نفت تهران، فولاد و نساجی، به ترتیب زمانی، هر کدام یک بار قهرمان جام حذفی شده اند.
- می بینید که از جمع فاتحان جام حذفی در ۳۸ دوره عمر برگزاری آن طی فقط ۵۰ سال، حالا دیگر اثری از شاهین اهواز، بهمن، صبا و نفت تهران در فوتبال وجود ندارد. امثال برق منحل شده و دوباره شکل گرفته اند و امثال صبا به شهری دیگر هدیه و آنجا از بین رفتند.
- ملوان فاتح اولین دوره جام حذفی (۱۳۵۴-۱۳۵۵) اولین تیمی شد که ۳ بار این جام را بالای سر برد. قوی سپید یک رکورد دیگر هم دارد که تا امروز دست نخورده مانده، حضور در فینال ۵ دوره متوالی جام حذفی، از دوره سوم تا هفتم، از ۱۳۶۵ تا ۱۳۷۰ که از این ۵ فینال متوالی، دوتا را برد و ۳ تا را باخت.
- اولین تیم تاریخ که توانست از عنوان قهرمانی خود در جام حذفی دفاع کند، سپاهان بود که در ادوار ۱۹ و ۲۰ دوفصل متوالی با لوکا بوناچیچ قهرمان شد. بعدها پرسپولیس با علی دایی و ذوب آهن با یحیی گل محمدی به این رکورد رسیدند.
- در تاریخ، فقط سایپا (یک بار ۷۲-۷۳) و پرسپولیس ۳ بار (با پروین، برانکو و یحیی) توانسته اند در یک فصل دبل کرده و قهرمانی لیگ و حذفی را با هم کسب کنند.
- دوبار در تاریخ جام حذفی، دربی در فینال بوده که هر دو بار پرسپولیس برد و قهرمان شد. دوره ۱۲ در فصل ۱۳۷۷-۱۳۷۸ با علی پروین و دوره ۳۶ در فصل ۱۴۰۱-۱۴۰۲ با یحیی گل محمدی
- بهمن صالح نیا و علی پروین هر کدام با ۳ قهرمانی در جام حذفی با یک تیم (ملوان و پرسپولیس) رکورددارند. یحیی گل محمدی و علی دایی نیز تنها مربیانی هستند که به دو تیم مختلف، ۳ قهرمانی دارند. دایی ۲ جام متوالی با پرسپولیس و یک جام با نفت تهران، یحیی نیز دو جام متوالی با ذوب آهن و یک جام با پرسپولیس آورد.
- تراکتور، استقلال و پرسپولیس ۳ تیمی هستند که با دو نام قهرمان شده اند. تراکتور بار اول پسوند سازی داشت.
- استقلال و ملوان هر کدام با ۶ باخت در فینال رکورددارند. استقلال با ۱۴ حضور در فینال، رکورد دست نیافتنی دارد. پرسپولیس و ملوان هر کدام ۹ بار به بازی آخر رسیده اند.
- ملوان، استقلال، پرسپولیس، بهمن، برق، فجر، ذوب آهن، صبا، تراکتور و نفت تهران،۱۰ تیمی هستند که در فینال جام حذفی طعم هر دو نتیجه را چشیده اند. هم شادی و قهرمانی و هم اشک و شکست. متاسفانه دیگر اثری از برخی نیست.
- شاهین اهواز، سایپا، سپاهان، فولاد و نساجی هر گاه به فینال رسیده اند، قهرمان شده اند. از این جمه، سایپا و فولاد هنوز در گردونه این فصل هستند!
- ۱۳ تیم هما، خیبر، جنوب اهواز، ابومسلم، پگاه، راه آهن، گسترش فولاد، شاهین بوشهر، مس کرمان،خونه به خونه، داماش، آلومینیوم اراک و مس رفسنجان، یک بار به فینال رسیده و باخته اند. در این جمع، دو عضو خانواده شاهین و مس و یک تیم رشت با دو اسم (پگاه و داماش) حضور دارند.
- فولاد هرمزگان شانس دارد با بردن استقلال، به جمع ۸ تیم برسد. اگر تا فینال بالا بیاید، به رکورد گسترش و خونه به خونه می رسد. تیم هایی از سطح سوم فوتبال که فینالیست حذفی شده اند.
- دو فینالیست دوره قبل، یعنی استقلال و ملوان، هر دو هنوز فرصت دارند رکورد خود را بهتر کنند.
- ۹ بار در تاریخ، تکلیف فینال جام حذفی و قهرمان با ضربات پنالتی مشخص شده است. ۲ بار در وقت اضافه و ۲ بار با قانون گل زده در خانه حریف. ۲۲ دوره تا امروز، فینال یک تک بازی بوده و ۱۶ بار رفت و برگشت که جالب تر است بدانید در دوره ۴ هر دو بازی رفت و برگشت بین پرسپولیس و ملوان در تهران بود!
- از دوره ۲۵ تا امروز، در ۱۴ دوره اخیر فینال تک بازی بوده که این دوره هم خواهد بود. در شهر ثالث
- ریکاردو ساپینتو و دراگان اسکوچیچ، تنها مربیان خارجی باقیمانده در گردونه جام حذفی هستند که هر دو باید ابتدا رقیب یک هشتم نهایی را از پیش رو بردارند. اما اگر دستشان به جام برسد، بعد از جگیچ، بوناچیچ (۲)، کرانچار، تونی، شفر، برانکو و مورایس، تبدیل به هشتمین مربی خارجی فاتح جام حذفی خواهند شد.
اینجا را بخوانید: فرصت استثنایی برای ساپینتو؛ رکورد پرسپولیس و سپاهان و ذوب آهن در دسترس استقلال
