جام جهانی ۲۰۲۶ که بهزودی با حضور ۴۸ تیم در کانادا، مکزیک و ایالات متحده آغاز میشود، شاهد اجرای پنج تغییر مهم در قوانین فوتبال خواهد بود. هدف از این تغییرات، افزایش کیفیت بازیها، کاهش خطاهای داوری و بهبود جریان مسابقه عنوان شده است. دو مورد از این اصلاحات مستقیماً به سیستم VAR مربوط میشود.
این رقابتها از ۱۱ ژوئن آغاز خواهد شد و در دیدار افتتاحیه، مکزیک و آفریقای جنوبی نخستین تیمهایی خواهند بود که با این قوانین جدید وارد میدان میشوند.
۱- تغییر در بررسی VAR برای تصمیمات مربوط به کرنر
یکی از مهمترین اصلاحات VAR مربوط به ضربات کرنر است. در گذشته، تصمیمات مرتبط با کرنر قابل بازبینی نبودند و همین موضوع گاهی باعث اشتباهات تأثیرگذار، حتی در حد ثبت گل، میشد.
بر اساس قانون جدید، امکان بررسی این نوع تصمیمها فراهم شده است، اما با یک شرط مهم: بازبینی باید بلافاصله و پیش از شروع مجدد بازی انجام شود. به این معنا که اگر کرنر زده شود و بازی ادامه پیدا کند، دیگر هیچ تیمی حق اعتراض یا درخواست بازبینی ندارد؛ حتی اگر تصمیم اولیه اشتباه بوده باشد.
این سازوکار شباهت زیادی به سیستم چالش در NBA دارد؛ جایی که تیمها باید در همان لحظه و با اعلام رسمی (همراه با گرفتن تایماوت) درخواست بررسی بدهند. اگر واکنش تیم یا کادر فنی بهموقع نباشد، تصمیم داور قطعی خواهد ماند، حتی اگر بعداً اشتباه بودن آن مشخص شود.
۲- بازبینی کارت زرد دوم با VAR
تغییر مهم دیگر مربوط به اخراج بازیکن پس از دریافت دو کارت زرد است.
طبق قانون جدید، VAR اجازه دارد کارت زرد دوم را بررسی کند تا از درستی آن اطمینان حاصل شود. با این حال، نکته مهم این است که کارت زرد اول قابل بازبینی نیست، حتی اگر احتمال اشتباه در آن وجود داشته باشد و در نهایت منجر به دریافت کارت دوم و اخراج شود.
این تغییر با هدف کاهش اخراجهای ناعادلانه طراحی شده، اما همچنان احتمال خطا در کارت زرد اول وجود دارد و این مسئله میتواند بر سرنوشت بازیکن تأثیرگذار باشد.
۳- جلوگیری از توقفهای تاکتیکی ناشی از مصدومیت دروازهبان
یکی دیگر از قوانین جدید با هدف مقابله با «تایماوتهای تاکتیکی» طراحی شده است؛ وضعیتی که در آن برخی تیمها از توقف بازی به دلیل مصدومیت یا زمین افتادن دروازهبان برای دریافت دستورات فنی از کادر مربیگری استفاده میکنند.
بر اساس قانون جدید، اگر دروازهبان به دلیل مصدومیت روی زمین بیفتد و بازی متوقف شود، بازیکنان دو تیم اجازه نخواهند داشت به سمت نیمکتها یا محوطه فنی بروند و با مربیان خود جلسه یا گفتوگوی تاکتیکی داشته باشند.
هدف از این قانون جلوگیری از سوءاستفاده از توقفهای بازی و حفظ روند طبیعی مسابقه است.
این مطلب را هم بخوانید: سیر تحول توپهای جام جهانی/ تصاویری از نقش اول بزرگترین فستیوال فوتبال جهان؛ از تلاستار تا تریوندا
۴- اجرای شمارش معکوس برای مقابله با اتلاف وقت
چهارمین تغییر مهم به موضوع اتلاف وقت مربوط میشود.
در جام جهانی ۲۰۲۶ برای برخی از شروعهای مجدد بازی، شمارش معکوس رسمی در نظر گرفته شده است؛ سیستمی که شباهت زیادی به «ساعت سرویس» در مسابقات تنیس دارد.
بر این اساس:
- ضربات دروازه باید در مدت تعیینشده و با شمارش معکوس ۵ ثانیهای انجام شوند.
- پرتاب اوت نیز مشمول شمارش معکوس ۵ ثانیهای خواهد بود.
- بازیکنان تعویضشونده باید ظرف ۱۰ ثانیه زمین مسابقه را ترک کنند.
بازیکنانی که این محدودیتهای زمانی را رعایت نکنند، با مجازاتهای انضباطی مواجه خواهند شد. هدف اصلی این قانون افزایش زمان مفید بازی و جلوگیری از وقتکشیهای عمدی است.
۵- قانون جدید درباره پوشاندن دهان بازیکنان
یکی از بحثبرانگیزترین قوانین جدید مربوط به بازیکنانی است که هنگام صحبت، دهان خود را میپوشانند.
این رفتار معمولاً برای جلوگیری از لبخوانی توسط دوربینها یا افراد دیگر، بهویژه هنگام مکالمه با همتیمیها یا بازیکنان حریف انجام میشود.
بر اساس قانون جدید، در صورتی که این اقدام به شکل تنشآمیز یا خصمانه انجام شود، ممکن است داور برای بازیکن کارت قرمز در نظر بگیرد. هدف این قانون جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی برای پنهان کردن الفاظ توهینآمیز یا رفتارهای غیرورزشی عنوان شده است.
همچنین بخوانید: جام جهانی ۲۰۲۶ با ۴۸ تیم و ۱۲۴۸ بازیکن؛ مسی، رونالدو و کیروش در آستانه رکوردی بیسابقه/ آمارهایی خواندنی از لیست تیمها