چند روز قبل تیم ملی عراق به صورت رسمی از فیفا خواست تا در بازی مقابل سنگال، استفاده اجازه از پیراهن مشکی را داشته باشد. همزمانی این مسابقه با عاشورای حسینی، دلیل این درخواست عراقیها بود و البته که آنها قبلاً تمهیدات لازم را اندیشیده و این کیت را به صورت رسمی به فیفا معرفی کردهاند.
همین موضوع همه را به یاد خبری جنجالی در ماههای قبل انداخت، زمانی که گفته شد بازی دو کشور مسلمان ایران و مصر زیر سایه حمایت از همجنسگرایان برگزار خواهد شد. با پرچمها و نمادهای این افراد که البته ابتدا کشور مصر به صورت رسمی به این اقدام اعتراض کرد و بعد از جنجال رسانهها، ایران هم ایمیلی برای فیفا زد تا مخالفت خود را اعلام کند.
حالا اما بازی ایران و مصر -که برای هر دو کشور به عنوان بازی آخر، میتواند مجوز صعود به مرحله بعد باشد- به یک دلیل دیگر سرتیتر خبرها شده است؛ این بازی درست دو روز بعد از عاشورای حسینی برگزار خواهد شد و فدراسیون فوتبال ایران به حرمت عزای سیدالشهدا به فدراسیون جهانی فوتبال اطلاع داد که بازیکنان تیم ملی ایران قصد دارند در این بازی با بازوبند مشکی وارد زمین شوند.
حالا سوال اینجاست که آیا فیفا با این درخواست موافقت خواهد کرد؟ این اتفاق، ریشه و پیشینهای دارد که به همین مناسبت بد نیست مروری فهرست وار بر نمونه های مشابه داشته باشیم. با این توضیح ضروری که طبق قوانین، فیفا اجازه استفاده از شعائر، شعارها، المانهای مذهبی یا سیاسی را در میادین ورزشی نمیدهد و خیلی سفت و سخت با این موضوع برخورد میکند. یا حداقل زمانی که طرف حسابش کشورهای مسلمان و جهان سومی باشند، بماند که آمریکا در این میزبانی هر روز به همه دنیا ثابت میکند که پایبند هیچ کدام از قوانین بین المللی نیست و هر کار دلش خواست، میکند!
حسینیه ۱۰۰ هزار نفری آزادی
اولین و مشهودترین خاطره جمعی فوتبال دوستان در این مورد، به هشتم اردیبهشت ۱۳۷۸ برمیگردد. زمانی که استقلال به عنوان یکی از چهار تیم حاضر در نیمه نهایی جام باشگاههای آسیا، میزبانی مسابقات را هم گرفته و درست فردای روز عاشورا به مصاف دالیان چین رفت. مسابقهای که ورزشگاه را تبدیل به یک حسینیه کرد و بیش از ۱۰۰ هزار تماشاگر حاضر، بین دو نیمه به عزاداری پرداختند.
اتفاقی که هنوز هم از آن به عنوان نمونهای باشکوه یاد میشود. قطعاً شرایط AFC با فیفا تفاوت دارد و همچنین اتفاقات دنیای امروز با ۳۰ سال قبل قابل مقایسه نیست. مشخص نیست که اگر همین امروز قرار به تکرار این خاطره باشد، آیا کنفدراسیون قاره اجازه خواهد داد یا اگر مقابل عمل انجام شده قرار گرفت، چه واکنشی خواهد داشت؟
برتری امید در روز عاشورا
اسفند ۱۳۸۲ تیم ملی امید کشورمان در کوالالامپور باید در مسیر رسیدن به المپیک ۲۰۰۴ آتن به مصاف مالزی میرفت. محمد مایلی کهن سرمربی وقت تیم امید بود و بعد از اعلام تاریخ مسابقات، تلاشهای مسئولان برای تغییر تاریخ بازی نتیجه نداد. اصولاً ما همیشه صبر میکنیم اتفاق بیفتد و بعد تازه دنبال راهکار و رایزنی می رویم!
تاریخ این بازی حساس تیم ملی -که اتفاقاً باید با یک کشور مسلمان دیگر بازی میکرد- درست روز عاشورا بود. به این ترتیب بعد از ظهر عاشورا تیم کشورمان به مصاف مالزی رفت و با نتیجه ۴-۱ برنده شد.
وقتی سردار شب عاشورا گل زد
مهرماه ۱۳۹۵ تیم ملی کشورمان در یک بازی رسمی باید به مصاف کره جنوبی میرفت. رقیب همیشگی ما در دوران کیروش و در مسیر جام جهانی که همواره مغلوبی سراپا و صرف بود. میزبان این مسابقه ایران بود و باز مسئولان بعد از برنامهریزی و اعلام تاریخ بازی دست به کار شدند.
ابتدا مسئولان فدراسیون تلاش کردند تاریخ مسابقه را عوض کنند، اما مسئولان کنفدراسیون قبول نکردند چرا که در مسابقات رسمی، با این درجه از اهمیت، تعداد بازیهای تیمها در هر مرحله باید برابر باشد تا احتمالات بعدی را از بین ببرد. بماند که کره جنوبی نیز به عنوان یک طرف این مسابقه مخالف بود.
در وهله بعدی مسئولان سعی کردند مسابقه را از ورزشگاه آزادی به یک شهرستان یا حتی خارج از ایران منتقل کنند که باز هم مورد قبول کره و AFC و FIFA قرار نگرفت، چرا که آنها برای بازی در چمن ورزشگاه آزادی برنامهریزی کرده بودند. پیشنهاد بازی بدون تماشاگر نیز رد شد تا سرانجام ایران مجبور به انجام بازی در بعد از ظهر تاسوعا -یعنی شب عاشورا- شده و با تک گل سردار آزمون ۳ امتیاز مسابقه را هم گرفت.
چین، تنها استثنای تاریخ
تورق کتاب تاریخ فوتبال ایران -چه در عرصه ملی و چه باشگاهی- ثابت میکند که ما همواره در چنین مواقعی نتوانستهایم خواست خود را به فیفا یا حتی AFC تحمیل و همیشه تابعی محض بودهایم. بنابراین ذکر مثالهای دیگر چندان ضروری به نظر نمیرسد. اما یادآوری تنها استثنا در این پرونده الزامی است.
پس از پیروزی انقلاب، ایران نخستین بار برای حضور در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا ثبت نام کرد و در دور مقدماتی اول، با تایلند، بنگلادش و چین همگروه شد که فقط یک تیم به مرحله بعدی صعود میکرد. ایران و چین هر دو بازی رفت و برگشت خود با دو رقیب یاد شده را بردند و سرنوشت صعود به دو بازی رفت و برگشت رودررو کشیده شد.
طبق برنامه قرار بود خرداد ۱۳۶۸ ایران و چین بازی رفت خود را در پکن برگزار کنند. ایران نهم خرداد در ورزشگاه آزادی سه گل به تایلند زده بود، اما وقتی صبح روز چهاردهم خرداد خبر رحلت امام خمینی -بنیانگذار انقلاب اسلامی- رسانهای و ۴۰ روز عزای عمومی در کشور اعلام شد، دیگر عملاً امکانی برای فوتبال بازی کردن و روحیهای برای بازیکنان و مربیان وجود نداشت.
مسئولان وقت ورزش ایران این موضوع را به AFC منتقل کردند که مورد موافقت آنها قرار گرفت. یک دلیل مهم مسئله این بود که سایر بازیهای این گروه برگزار و بنگلادش و تایلند شانسی برای صعود نداشتند. اما دلیل مهمتر، موافقت چین به عنوان رقیب ما در این بازی بود که خود در همین تاریخ درگیر تظاهرات میدان تیانامن شده و به لحاظ امنیتی امکان میزبانی مسابقه را نداشت.
بنابراین بازی به روز ۲۴ تیر ماه ۶۸ و به ورزشگاه شن یانگ دالیان منتقل شد، یعنی درست فردای روز چهلم امام راحل و به شکست ۲-۰ ایران انجامید که ۶ بازیکن اصلی خود را بعد از اردوی دشت مغان در تهران جا گذاشت. یک هفته بعد در روز ۳۱ تیر ۶۸ در آزادی، پیروزی ۳-۲ ایران حکم به حذف ما و صعود چین به مرحله بعدی داد.
بیشتر بخوانید: درخواست فدراسیون فوتبال از فیفا؛ برای عاشورا بازوبند مشکی ببندیم