همهچیز برای فرانسه به پایان رسید؛ تیمی که بهعنوان یکی از مدعیان اصلی قهرمانی وارد جام جهانی شده بود، تا پیش از دیدار نیمهنهایی برابر اسپانیا همچنان شانس نخست فتح جام به شمار میرفت، اما در استادیوم نیویورک/نیوجرسی برای نخستین بار در این تورنمنت از حریف عقب افتاد و دیگر نتوانست به بازی برگردد؛ شکستی ۲ بر صفر که هم رویای قهرمانی را پایان داد و هم نقطه پایان دوران ۱۴ ساله دیدیه دشان روی نیمکت خروسها شد.
دشان پس از ۱۸۴ بازی، سه حضور در فینال رقابتهای بزرگ (دو جام جهانی و یک جام ملتهای اروپا) و قهرمانی در لیگ ملتهای اروپا، از تیم ملی فرانسه جدا میشود؛ کارنامهای که کمتر مربیای در فوتبال ملی به آن دست یافته است.
فوتبال اما گاهی بیرحم است. دشان تنها با از دست رفتن موقعیت طلایی راندال کولو موانی در فینال جام جهانی ۲۰۲۲، یک گل با تبدیل شدن به دومین مربی تاریخ که دو جام جهانی را فتح کرده فاصله داشت؛ افتخاری که میتوانست به قهرمانی او بهعنوان بازیکن در سال ۱۹۹۸ اضافه شود. حالا اما پس از نمایشی ناامیدکننده مقابل اسپانیا، جایی که چهار مهاجم سرشناس فرانسه در ۶۴ دقیقه نخست تنها ۰.۰۴ موقعیت گل(xG) تولید کردند، بسیاری از هواداران از پایان دوران او استقبال کردهاند و چشمانتظار آغاز عصر زینالدین زیدان هستند.
فرانسه شاید از نظر کیفیت نفرات، کاملترین تیم جام جهانی بود. حذف شدن برابر اسپانیا اتفاق عجیبی نیست، زیرا اسپانیا نیز تیمی همسطح محسوب میشود؛ اما آنچه ناامیدکننده بود، کیفیت نمایش فرانسه بود. شاگردان دشان تقریباً در تمام بخشهای بازی مغلوب شدند و هیچ نشانی از تیمی که مدعی قهرمانی بود، نداشتند.
این سومین شکست دشان برابر لوئیس دلافوئنته در سه سال اخیر بود؛ پس از نیمهنهایی یورو ۲۰۲۴ و لیگ ملتهای ۲۰۲۵، حالا اسپانیا بار دیگر در جام جهانی فرانسه را کنار زد. نکته عجیب اینکه هر بار عملکرد فرانسه برابر اسپانیا ضعیفتر از دفعه قبل به نظر رسید؛ گویی دشان هیچ پاسخی برای فوتبال دلافوئنته پیدا نکرد.
بسیاری پیش از مسابقه هم انتظار داشتند بازی چنین مسیری را طی کند. اسپانیا مالکیت توپ را در اختیار میگرفت و فرانسه باید برای مقابله با آن راهحلی پیدا میکرد؛ یا با پرس شدیدتر، یا با تقویت خط میانی؛ همان مشکلی که کیلیان امباپه نیز پس از بازی به آن اشاره کرد و گفت فرانسه در میانه میدان سه بر دو عقب بود.
در این رابطه بخوانید: انتقاد امباپه از عملکرد فرانسه و تاکتیکهای دشان/ شلخته بودیم و اسپانیا بهتر بود
دشان اما ترجیح داد به همان سیستم همیشگی خود وفادار بماند و از حریف نخواهد که خود را با فرانسه تطبیق دهد. این تصمیم بهای سنگینی برای او داشت. البته انتقاد پس از مسابقه همیشه آسان است، اما این انتخاب با فلسفه همیشگی دشان همخوانی داشت؛ فلسفهای که بر استفاده از کیفیت بالای بازیکنان، حفظ آرامش رختکن و ساده نگه داشتن مسائل تاکتیکی استوار بود.
همین رویکرد در سالهای گذشته موفقیتهای بزرگی برای او به همراه آورد؛ چه زمانی که در سال ۱۹۹۸ بهعنوان بازیکن قهرمان جهان شد و چه هنگامی که بهعنوان سرمربی، فرانسه را به قهرمانی جام جهانی ۲۰۱۸ و فینال ۲۰۲۲ رساند. با این حال، برابر تیمی مانند اسپانیا که هم مالکیت توپ را در اختیار داشت و هم اجازه استفاده از فضا را نمیداد، فرانسه به تغییر نیاز داشت؛ تغییری که هرگز اتفاق نیفتاد.
حتی تعویضهای دشان نیز کاملاً قابل پیشبینی بود؛ ورود مانو کونه به جای آدرین رابیو و دزیره دوئه به جای بردلی بارکولا، تصمیمهایی بودند که ساختار تیم را حفظ میکردند، اما توان تغییر روند مسابقه را نداشتند.
وفاداری بیش از حد دشان به برخی بازیکنان، بهویژه رابیو و مایکل اولیسه که شب بسیار ضعیفی را پشت سر گذاشت، نیز به یکی از نقاط ضعف او تبدیل شد. در نهایت، همان ویژگیهایی که دشان را به یکی از موفقترین مربیان تاریخ فوتبال ملی تبدیل کرده بود، در پایان دورانش علیه او عمل کرد؛ آن هم درست زمانی که شاید بااستعدادترین نسل فوتبال فرانسه را در اختیار داشت.
همچنین بخوانید: چارهای جز اعتراف نداشت؛ دشان: اسپانیا بهتر بود و شایسته فینالیست شدن
اکنون نوبت زینالدین زیدان است؛ مربیای با سه قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا و دو عنوان قهرمانی لالیگا، اما با پنج سال دوری از مربیگری. تجربه او تنها به رئال مادرید محدود میشود؛ محیطی که تفاوتهای زیادی با فوتبال ملی دارد، جایی که نه فرصت تمرین روزانه با بازیکنان وجود دارد و نه امکان جذب مهرههای جدید.
بسیاری معتقدند زیدان نیز مانند دشان به سادگی تاکتیکی اعتقاد دارد، اما تفاوت میتواند در میزان انعطافپذیری او باشد. اگر زیدان زودتر از دشان بپذیرد که در برخی مسابقات تنها کیفیت فردی برای پیروزی کافی نیست و گاهی تعادل تیمی، تغییرات تاکتیکی و سازگاری با شرایط مسابقه تعیینکننده هستند، فرانسه میتواند دوباره به قله فوتبال جهان برسد.
زیدان شناخت کاملی از این نسل فوتبال فرانسه دارد و یکی از غنیترین خطوط حمله جهان را در اختیار خواهد گرفت. اگر او بتواند دستکم به اندازه دشان موفق باشد، دوران مربیگریاش در تیم ملی فرانسه نیز موفقیتآمیز ارزیابی خواهد شد.
بیشتر بخوانید: بازگشت زیدان به دنیای مربیگری؛ توافق با اسطوره فرانسه نهایی شد
