چندی قبل در مقالهای مفصل، داستان عبور از فوتبال دولتی به خصوصی و مشکلاتی که این پدیده بر پیکر نحیف و نیمه جان فوتبال ما تحمیل کرده، را نوشتیم. این تخصص و تبحر ما ایرانیهاست که میتوانیم از سادهترین و بدیهیترین اصول و قوانین جهانی، به جای پیروی و موفقیت یک مشکل و بحران بسازیم! در همه دنیا فوتبال خصوصی و درآمدزاست اما اینجا بعد از ۴ دهه تلاش رسانهها و کارشناسان و دلسوزان برای عبور از فوتبال و مدیریت دولتی، به جایی رسیدیم که حالا سه تیم خصوصی در لیگ برتر تبدیل به مثلث برمودا شده و تمام نامهای ریز و درشت وارده به خود را به شکلی مرموز، محو می کنند!
تراکتور با مدیران و مربیانی که مثل آب روان، هر چند ماه یک بار میآیند و میروند، پیش چشم همه بود که نساجی هم رسید و حالا خیبر هم به عنوان ضلع سوم این مثلث، وارد این گرداب شده است. سه تیم خصوصی با یک ویژگی مشترک، اینکه در استان و خطه خود محبوبترین نام هستند و ریشه در تاریخ دارند. اصلاً به دلیل همین تعداد زیاد طرفداران و ریشه و قدمت بود که سرمایهداران متمایل به خرید امتیازش برتی ورود به فوتبال شدند.
اما متاسفانه به یک دلیل واضح که آن هم سوء مدیریت است، این تیمها با مالکیت خصوصی عاقبت بخیر نشدند. در فوتبال ما که قوانین و اجرا و نظارت، برای درآمدزایی و رسیدن به خصوصیسازی واقعی، وجود ندارد هیچ سرمایهگذاری نمیتواند از فوتبال به درآمدزایی رسیده یا حداقل خرج خود تیم را درآورد. پس ابر ثروتمندانی که میتوانند سالیانه تا ۱۰۰۰ میلیارد خرج فوتبال کنند، به دلایلی غیر از کار و توجیه اقتصادی وارد فوتبال میشوند، دلایلی مثل شهرت و محبوبیت یا قدرت سیاسی.
تا اینجا هیچ عیبی ندارد، اما مشکل از جایی آغاز میشود و به این تیمها لطمه میزند که با داشتن مالک -به عنوان کسی که قرار است پول بدهد و طبعا فصل الخطاب است- بر اساس قوانین باشگاه داری حرفهای، مجبور به انتخاب هیئت مدیره و مدیرعامل میشوند. یعنی روی کاغذ قرار است چند نفر تصمیم بگیرند و یک نفر اجرا کند، اما در عالم واقعیت همه آنها حقوق بگیرند و سرنخ مسائل، دست شخص دیگری است! یعنی مشابه همان دروغی که در جای دیگر اسناد لازم برای گرفتن مجوز حرفهای می گوییم و ورزشگاه های دولتی را بنام باشگاه معرفی می کنیم!
نتیجه این میشود که آدمها به جای در خدمت فوتبال بودن، شروع به رقابت برای نزدیکی به منبع پول میکنند و این وسط برای زدن یکدیگر، از فوتبال و اتفاقاتش مثل سلاح استفاده و برای زدن رقیب، مایه میگذارند! و در عمل، این سه تیم خصوصی، در همین یک دهه اخیر، بیشترین نقش را در خراب کردن کارنامه بازیکنان و مربیان و مدیران این فوتبال داشتهاند!
چه بسیار افراد خوشنام و معتبر که به این سه تیم رفتند و در اندک زمانی، اخراج شدند و پس از آن دیگر هرگز نتوانستند به شرایط قبلی برگردند. فرقی هم نمیکند که وظیفه سازمانی آنها چه بوده، روی نیمکت یا پشت میز مدیریت، در این تیمها هیچکس اختیاری از خود ندارد! و متاسفانه نزدیکان به مالک در پس پرده، در مورد سرنوشت ها تصمیم می سازند!
مجتبی حسینی رفت و جالب اینکه از محمد ربیعی به عنوان یکی از کاندیداهای نیمکت نساجی نام برده می شود. او که تابستان قبل از خیبر و این تابستان از تراکتور، به یک شکل قبل از شروع مسابقات برکنار شد و هنوز تیم نگرفته! اینکه پیش بینی دو هفته قبل خبر ورزشی محقق شد و در نساجی، آب مجتبی حسینی و شهاب زندی به عنوان سرمربی و مدیرعامل، به یک جوی نرفته و همانطور که به صراحت نوشتیم نساجی محال است با هر دو نفر به نیم فصل برسد، نرسید!
در جنگ قدرت بین این دو، نتایج ضعیف نساجی در شروع لیگ کفه ترازو را به نفع مدیرعامل سنگین کرد اما با دو برد متوالی و سپس مساوی، مجتبی حسینی -که پیش از این در پیکان، ذوب آهن و آلومینیوم نشان داده بود کارش را بلد است- ورق را به سود خود برگرداند اما همانطور که گفتیم، فوتبال در جنگ قدرت، بهانه و خبرهای رسیده از قائمشهر حکایت از آن دارد که مذاکره برای انتخاب جانشین حسینی از مدتها قبل شروع و از نام سعید دقیقی و محمد ربیعی در میان گزینه ها بود!
حالا مربی جدید -هر کس که میخواهد باشد- تا بیاید و اسم بازیکنان را یاد گرفته و نقاط ضعف و قوت تیمش را شناسایی کند، نساجی چه امتیازات حساسی را از دست خواهد داد، بماند! اینکه در نیم فصل مربی جدید چقدر بودجه میخواهد تا بازیکن جدید بخرد و برای خالی کردن جا در لیست، به اجبار با چند خرید ابتدای فصل باید خداحافظی کنند و بار مالی ناشی از همه اینها نیز به کنار، سوال اینجاست که این چرخه غلط تا کی و تا کجا قرار است ادامه داشته باشد؟
بعد از مجتبی حسینی و بعد از نساجی، قربانی بعدی مالکیت خصوصی در فوتبال ایران کدام فرد و کدام تیم خواهد بود؟!