روایت مجمع آخر باشگاه استقلال: حباب هزینه‌ها ترکید

بررسی صورت‌های مالی باشگاه استقلال نشان از بحران نقدینگی، توقیف اموال و ریسک تعلیق نماد در تالار شیشه‌ای دارد.

باشگاه استقلال به عنوان یکی از دو قطب اصلی فوتبال ایران، چند سالی است که به صورت سهام‌عام درآمده و در بازار سرمایه پذیرفته شده است. از این رو، شفافیت مالی و عملکرد اقتصادی آن نه تنها برای هواداران، بلکه برای سهامداران و سرمایه‌گذاران بورسی نیز حائز اهمیت است.

بر این اساس، با استناد به اطلاعات منتشر شده در صورت‌های مالی آبی‌ها در سامانه کدال و گزارش‌های تحلیلی منتشر شده مطابق مجمع اخیر باشگاه، به تحلیل وضعیت مالی، چشم‌انداز و اثرات آن بر بازار سرمایه می‌پردازیم.

* تحلیل بنیادی صورت‌های مالی

بررسی گزارشات مالی منتهی به تیرماه ۱۴۰۴ باشگاه استقلال نشان دهنده ساختار مالی بیمار و افزایش تصاعدی هزینه‌ها است. هرچند در نگاه اول، بررسی صورت سود و زیان این باشگاه حکایت از رشد ۹۸ میلیارد تومانی سود خالص دارد، اما واکاوی اقلام تعهدی و جریانات نقدی آن وضعیت نگران‌کننده‌ای را ترسیم می‌کند.

الف) رشد هزینه‌ها و حباب هزینه‌ها

بر این اساس مهمترین هشدار اقتصادی در خصوص باشگاه استقلال به حجم هزینه‌ها برمی‌گردد:

- افزایش ۲.۶ برابری هزینه‌ها: باشگاه استقلال در پایان تیر ۱۴۰۴، مبلغ ۱,۳۰۰ میلیارد تومان هزینه ثبت کرده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل ۵۰۰ میلیارد تومان بوده است. این جهش ۱۶۰ درصدی (افزایش ۸۰۰ میلیارد تومانی) در بازه یک‌ساله، نشانه بی‌نظمی مالی و عدم کنترل داخلی است.

- هزینه‌های پرسنلی سرسام‌آور: افزایش ۴۴ میلیارد تومانی هزینه تشکیلاتی و پرسنل (بدون احتساب قراردادهای بازیکنان خارجی)، نشان از چاقی ساختار اداری و پاداش‌های مدیریتی بدون پشتوانه درآمدی پایدار دارد.

ب) بحران بدهی (اهرم مالی منفی)

نسبت بدهی به دارایی یکی از مهم‌ترین نسبت‌های مالی برای سنجش سلامت مالی و ریسک ورشکستگی یک شرکت است. این نسبت نشان می‌دهد چه مقدار از دارایی‌های شرکت (زمین، ساختمان، تجهیزات، موجودی پول) از طریق بدهی (وام، طلب پیمانکاران، بدهی به بانک) تامین مالی شده است. بدین جهت سرمایه‌گذاران حرفه‌ای به نسبت بدهی به دارایی توجه ویژه دارند. بر این اساس مرور صورت‌های مالی آبی‌های پایتخت بیانگر نکات زیر است:

- بدهی ۱,۹۶۷ میلیارد تومانی: مجموع بدهی‌های باشگاه استقلال نسبت به سال گذشته ۷۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است.

- مغایرت مالی ۶۶۰ میلیارد تومانی: حسابرس باشگاه نسبت به مغایرت ۶۶۰ میلیارد تومانی بین شرکت‌های پتروشیمی (سهامداران) ابراز نگرانی کرده است. این موضوع یک Red Flag (علامت هشدار) بزرگ برای حسابرسان مستقل است و نشانه ضعف در حاکمیت شرکتی باشگاه می‌باشد.

ج) کیفیت دارایی‌ها و اسناد

- مشکل پیش‌پرداخت ۵۴.۷ میلیارد تومانی: مطابق گزارشات منتشر شده، حسابرس باشگاه خواهان اسناد مربوط به پیش‌پرداخت رامین رضائیان شده است. این رقم نجومی برای یک پیش‌پرداخت بازیکن، احتمال وقوع عدم تطابق مبلغ با عملکرد را تقویت می‌کند.

- وضعیت ساختمان مرکزی: ساختمان دفتر مرکزی باشگاه استقلال، بدون سند مالکیت و بدون قرارداد رسمی از سال ۱۳۸۴ در اختیار باشگاه است. از منظر اقتصادی، این دارایی در ترازنامه با ریسک توقیف کامل مواجه است.

* ریسک سیستماتیک و پرونده‌های حقوقی (تهدید حیات اقتصادی)

واقعیت اقتصادی باشگاه استقلال در حال حاضر تحت الشعاع "ریسک حقوقی سنگین" قرار دارد. صورت‌های مالی منتشر شده در سامانه کدال نشان می‌دهد که این باشگاه روی لبه تیغ راه می‌رود.

- پرونده‌های بین‌المللی (فیفا و CAS): مجموع بدهی‌های بین‌المللی تاییدشده در گزارشات باشگاه حدود ۳.۵ میلیون یورو (بیش از ۶۰۰ میلیارد تومان) برآورد شده است؛ که موارد کلیدی آن عبارتند از:

. منتظر محمد (بازیکن عراقی) : مطالبه ۲۸۸ میلیارد تومانی.

. مربیان و بازیکنان خارجی: شکایت پیتسو موسیمانه(۶۵۶ هزار دلار + جریمه دیرکرد ۵ درصدی) و کوین یامگا(۸۱۵ هزار یورو).
. پرونده بوسنیایی‌ها: مطالبه ۱.۳ میلیون یورویی توسط دو بازیکنی که حتی یک دقیقه بازی نکردند. این مورد نشان‌دهنده "فساد در فرآیند جذب بازیکن" و عدم تطابق کمیته فنی با توان مالی است.
. توقیف اموال: باشگاه استقلال به دلیل بدهی ۷ میلیارد تومانی به یک برند پوشاک، مشمول حکم توقیف اموال شده است. این موضوع از منظر حقوقی نشان می‌دهد حتی بستانکاران خرد نیز اعتماد خود را به توان پرداخت باشگاه از دست داده‌اند و ترجیح می‌دهند از طریق توقیف دارایی، طلب خود را وصول کنند.
* چشم‌انداز مالی (Future Outlook)
علی تاجرنیا، عضو هیات مدیره و سرپرست باشگاه استقلال، در مجمع فوق‌العاده دیروز(جمعه ۲۵ اردیبهشت) در حالی اعلام کرد "ما در هزینه‌ها کاهش خواهیم داشت"، که از نگاه اقتصادی، این چشم‌انداز با واقعیت‌های زیر گره خورده است:

۱. لزوم تجدید ساختار بدهی: با توجه به بسته بودن پنجره نقل و انتقالاتی و جریمه‌های سنگین، باشگاه استقلال قادر به جذب بازیکن آزاد نیست. این موضوع مستقیما بر "کاهش درآمدهای تلویزیونی و حق پخش" و همچنین "کاهش بلیت‌فروشی" (به دلیل افت عملکرد) تاثیر می‌گذارد.

۲. عدم شفافیت در هزینه‌کرد: تا زمانی که ابهامات مربوط به پیش‌پرداخت بازیکنانی مانند رامین رضائیان(مبلغ ۵۴ میلیارد تومان) حل نشود و حساب‌های فی‌مابین سهامدار اصلی شفاف نگردد، بانک‌ها و سرمایه‌گذاران جدید به باشگاه اعتبار نخواهند داد.

۳. تغییر مدل کسب‌وکار: باشگاه استقلال در حال حاضر به جای یک شرکت ورزشی، به یک "شرکت هلدینگ ورشکسته حقوقی" تبدیل شده است. از این رو کارشناسان معتقدند تمرکز مدیریت این باشگاه باید به جای بازیکن‌گیری، بر "مذاکره با فیفا برای تقسیط جرایم" و "واگذاری دارایی‌های غیراستراتژیک مانند تیم‌های غیرفوتبالی که ناکارآمد هستند"، باشد.

۴. سرمایه در گردش منفی: با وجود ادعای سود خالص ۹۸ میلیاردی، جریان نقدینگی باشگاه منفی است.

* اثر عملکرد و گزارشات بر سهام باشگاه

با در نظر گرفتن گزارشات باشگاه استقلال در کدال و مطالب و آمارهای ارائه شده در مجمع دیروز، تاثیر آن بر نماد معاملاتی باشگاه استقلال به شرح زیر پیش‌بینی می‌شود:

- در کوتاه مدت، واکنش منفی سهامداران و احتمال تشکیل صف فروش در نماد "استقلال" به دلایل زیر تصور می‌شود:

افشای زیان انباشته: بازار سرمایه به بدهی ۲ هزار میلیارد تومانی و پرونده‌های قضایی متعدد حساس است. با انتشار این گزارش، تحلیلگران بنیادی خروج از سهام را آغاز خواهند کرد.

اظهارنظر حسابرس: اگر حسابرس نسبت به بند "مغایرت ۶۶۰ میلیاردی" و "پیش‌پرداخت رضائیان" اظهارنظر مشروط یا عدم اظهارنظر کند (بر اساس گزارش‌های منتشر شده از صورت‌های مالی باشگاه استقلال در سامانه کدال، حسابرس این باشگاه نسبت به پیش‌پرداخت قابل توجه به رامین رضاییان ابراز ابهام و مطالبه سند کرده است)، نماد سهام با ریسک "تعلیق یا توقف نماد" مواجه خواهد شد.

. ریسک حاکمیت شرکتی (Corporate Governance):

گزارش منتشر شده اشاره می‌کند مفاد قانون تجارت برای تشکیل مجمع رعایت نشده و اطلاعات میان‌دوره به موقع افشا نشده است. این موارد از دید سازمان بورس، "نقض قوانین بازار سرمایه" محسوب شده و ممکن است منجر به جریمه ناشران یا الزام به برگزاری مجمع فوق‌العاده شود.

- چشم‌انداز بلندمدت

با توجه به کاهش بودجه اعلامی برای فصل آینده، پیش‌بینی درآمدزایی باشگاه استقلال کاهش می‌یابد. سهام این باشگاه در کوتاه‌مدت تا میان‌مدت به سمت تعدیل منفی پیش‌بینی سود هر سهم (EPS) حرکت خواهد کرد. از این رو، تنها در صورت واگذاری بلوک مدیریتی به یک هلدینگ قدرتمند خصوصی و تسویه پرونده‌های فیفا، می‌توان انتظار بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران را داشت.

* جمع‌بندی

باشگاه استقلال از منظر اقتصادی در "مرز ورشکستگی جریان نقدینگی" (Cash Flow Insolvency) قرار دارد. صورت‌های مالی منتشر شده آبی‌های پایتخت نشان می‌دهد درآمدهای عملیاتی (حتی با رشد ۱۴۰۰ میلیاردی) صرفا پوشش‌دهنده هزینه‌های پرسنلی و جاری نبوده، بلکه عمدتا صرف جرایم و خروج سرمایه‌های کلان به دلیل ضعف مدیریت قراردادها شده است.

از این رو، وضعیت سهام استقلال در شرایط کنونی "سهام نزولی و پرریسک" است. بنابراین به سرمایه‌گذاران این باشگاه تا زمان شفاف شدن پرونده ۶۶۰ میلیارد تومانی مغایرت‌ها و تعیین تکلیف شکایت‌های بین‌المللی (به ویژه پرونده ۲۸۸ میلیاردی منتظر محمد)، باید نسبت به دادوستد سهام این باشگاه حساس باشند.

بیشتر بخوانید: ۶ پرونده‌ هنگفت استقلال در فیفا و CAS/ رسوایی میلیون یورویی بوسنیایی‌ها!