تیم ملی ایران با میانگین سنی ۲۹ سال و ۳ ماه، مسنترین تیم گروه G جام جهانی ۲۰۲۶ است؛ آماری که بیش از آنکه نگرانکننده باشد، یک سوال بزرگ را مقابل فوتبال ایران میگذارد: پروژه جوانگرایی دقیقاً کجا رفت؟
سالهاست در فوتبال ایران از «تغییر نسل» حرف میزنیم. هر اردو، هر لیست و هر نشست خبری با چند جمله آشنا همراه است؛ «باید به جوانها میدان بدهیم»، «نسل آینده در راه است»، «تیم ملی نیاز به پوستاندازی دارد». اما وقتی به فهرست نهایی نگاه میکنیم، انگار این پروژه هنوز از مرحله حرف و شعار عبور نکرده است.
از ۳۰ بازیکن دعوتشده، ۱۶ نفر بالای ۳۰ سال سن دارند. خط دفاع تیم ملی عملاً به موزه تجربه تبدیل شده؛ از شجاع خلیلزاده ۳۷ ساله تا رامین رضاییان و احسان حاجصفی ۳۶ ساله. در میانه میدان و خط حمله هم داستان تفاوت چندانی ندارد.
سوال اما اینجاست؛ اگر قرار نبود نسل عوض شود، پس این چهار سال دقیقاً صرف چه چیزی شد؟
جام جهانی هر چهار سال یک بار برگزار میشود. یعنی کادرفنی برای تغییر تدریجی نسل، زمان کافی در اختیار داشت. میشد جوانها را آرامآرام وارد چرخه کرد؛ میشد هزینه اشتباهات را در مسابقات کمفشارتر پرداخت؛ میشد تیمی ساخت که امروز در آستانه جام جهانی، پیرترین تیم گروهش نباشد.
اما ظاهراً نسخه دیگری برای تیم ملی نوشته شد؛ اعتماد دوباره به همان چهرههای همیشگی، همان ستونهای قدیمی و همان فرمول آشنا.
حضور چند بازیکن جوان در فهرست هم بیشتر شبیه تزئین ویترین است تا اجرای یک پروژه واقعی. جوانگرایی زمانی معنا پیدا میکند که جوان بازی کند، نقش بگیرد، اشتباه کند و رشد کند؛ نه اینکه فقط نامش در فهرست باشد و برای آیندهای نامعلوم ذخیره شود.
نگرانی بزرگتر اما بعد از جام جهانی آغاز میشود؛ این نسل از آمریکا برمیگردد و فوتبال ایران میماند و پرسشی که سالهاست از آن فرار کرده: برای جام ملتهای آسیا قرار است با چه تیمی وارد میدان شویم؟
شاید تلخترین بخش ماجرا این باشد که پروژه جوانگرایی در فوتبال ایران شکست نخورد؛ اصلاً هیچوقت به معنای واقعی شروع نشد…
بیشتر بخوانید: بخت همایونی تیم ملی ایران؛ این بار در جام ملتهای آسیا