این روزها یکی از بحثهای داغ پیرامون تیم ملی به ارزش صعود از مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ مربوط میشود. بسیاری از منتقدان معتقدند با ۴۸ تیمی شدن جام جهانی، دیگر نباید صعود به دور دوم را یک شاهکار تاریخی تلقی کرد. آنها میگویند در فرمت جدید، حتی برخی از تیمهای متوسط و ضعیف نیز با یک پیروزی و کمی خوششانسی میتوانند به مرحله حذفی برسند.
اگر بخواهیم منصف باشیم، بخش مهمی از این انتقادها درست است. جام جهانی ۴۸ تیمی با نسخهای که سالها میشناختیم تفاوت دارد. صعود به این رقابتها دیگر آن افتخار بزرگ گذشته نیست و به همین دلیل هم سالهاست خبری از جشنهای خیابانی پس از قطعی شدن صعود ایران نیست. افکار عمومی به خوبی میداند که مسیر رسیدن به جام جهانی نسبت به گذشته آسانتر شده است.
اما در این میان یک نکته مهم نباید فراموش شود؛ ۴۸ تیمی شدن جام جهانی تصمیم امیر قلعهنویی نبوده است. او نه قوانین فیفا را نوشته و نه فرمت مسابقات را تغییر داده است. واقعیت این است که سرمربی تیم ملی در مقطعی روی نیمکت ایران نشسته که فوتبال کشور با یکی از بهترین فرصتهای تاریخ خود برای عبور از مرحله گروهی جام جهانی مواجه شده است. اتفاقاً همین مسئله مسئولیت او را سنگینتر میکند.
در همین ارتباط: آخرین فرصت قلعهنویی برای خاموش کردن منتقدان
فوتبال ایران در تمام ادوار حضورش در جام جهانی، هرگز نتوانسته از مرحله گروهی عبور کند. نسلهای مختلفی از بازیکنان، از ۱۹۷۸ تا ۲۰۲۲، تلاش کردند این طلسم را بشکنند اما موفق نشدند. حالا برای نخستین بار شرایطی فراهم شده که صعود به جمع ۳۲ یا ۱۶ تیم پایانی از همیشه در دسترستر به نظر میرسد.
به همین دلیل فلسفه ادامه حضور قلعهنویی روی نیمکت تیم ملی را باید در همین نقطه جستوجو کرد. او جام ملتهای آسیا را بدون دستیابی به هدف نهایی پشت سر گذاشت و هنوز مهمترین موفقیت دوران مربیگری خود در تیم ملی را به دست نیاورده است. بنابراین جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از آنکه یک فرصت باشد، یک آزمون سرنوشتساز برای او محسوب میشود.
اگر ایران از گروهش صعود کند، حتی منتقدان نیز ناچار خواهند بود این موفقیت را به رسمیت بشناسند؛ زیرا در نهایت، تیم ملی به رکوردی دست یافته که هیچ نسل دیگری موفق به ثبت آن نشده است. اما اگر ایران با وجود قرعه مناسب، فرمت جدید مسابقات و شرایطی که بسیاری آن را بهترین فرصت تاریخ فوتبال ایران برای عبور از مرحله گروهی میدانند، باز هم در همان ایستگاه نخست متوقف شود، دیگر جایی برای هیچ بهانهای باقی نخواهد ماند. در آن صورت نه تنها سومین ناکامی امیر قلعهنویی در تیم ملی رقم خواهد خورد، بلکه اساساً دلیلی برای ادامه حضور او روی نیمکت ایران در جام ملتهای آسیا نیز وجود نخواهد داشت.
این مطلب را هم از دست ندهید: ۲۶ سرباز در امتحان هفتم؛ ملیپوشان ایران در جامجهانی ۲۰۲۶ وارث چه بزرگانی هستند؟