دیگر حساب شمارش مشکلات و بدبختیهای فوتبال ایران از دست همه در رفته و کسی حوصله تکرار مکررات ندارد. حالا فقط باید امیدوار باشیم که مشکلات جدید، قبل از آنکه نهادینه شوند با افشاگری رسانهها و همت ملی ریشه کن شود. تازهترین مشکل فوتبال ما در این سالها داستان انتقال قرضی بازیکنان است.
موضوع بسیار ساده است، فوتبال در دنیا یک تجارت جهانی پررونق است و بسیاری از تیمها حتی در سطح آژاکس آمستردام یا چلسی -که فوق العاده ثروتمند و بسیار پرافتخار هستند- از این مسیر به حیات خود ادامه میدهند. آنها با استخدام استعدادیابها در سراسر دنیا، هر سال با بیش از یکصد بازیکن جوان و آیندهدار قرارداد میبندند و طبعاً هیچکس به پیشنهاد تیمهای بزرگی همچون آنها جواب نه نمیگوید.
اما این باشگاه ها در لیگ داخلی یا اروپایی فقط از ۳۰ بازیکن استفاده میکنند، مابقی را به تیمهای دیگر قرض داده و ضمن بازگرداندن بخشی از مبلغ خرید بازیکن در همان سال اول، منتظر میشوند تا نتیجه تلاش او را ببینند. اگر بازیکن در تیمهای سطح پایینتر درخشید، به استناد همان قرارداد ۵ ساله اولیه او را برگردانده و خود استفاده میکنند. اگر نه، سال بعد دوباره او را قرض داده و زمانی که بعد از سه سال پول خرید اولیه او را درآوردند، با استفاده از برند باشگاه که روی بازیکن است، او را با سود ۱۰۰ درصد خالص میفروشند.
سالهاست کشورهای عربی به همین مسیر آمده و بازیکنانی را میخرند که قرار نیست از آنها استفاده کنند، بخصوص از ایران! چرا که آدرس این معدن گنج را سالها قبل لیگهای اروپایی مثل روسیه یا بلژیک یا پرتغال به آنها دادند! هر فصل با زرق و برق دلاری، فوتبالیست ۱۸ یا ۱۹ ساله را با کمتر از ۵۰۰ هزار دلار با قرارداد ۵ ساله خریده و او را به سایر باشگاهها قرض میدهند.
کاری که در آغاز همین فصل قبل با رضا غندی پور و محمدمهدی محبی به عنوان ستاره های لیگ برتر کردند. آن زمان سوال رسانهها و کارشناسان این بود که چرا باشگاههای ما با وجود داشتن پسوند حرفهای خود از سرمایههای کشورمان استفاده نمیکنند؟ سوالی که هنوز بی پاسخ است!
چند سال قبل وقتی مهدی قایدی به عنوان جواهر ایرانی به شباب الاهلی فروخته و سپس استقلال در فصل بیست و دوم او را برگرداند، ماجرا وارد فاز تازهای شد. قائدی جوان با ویترین پیراهن تیم ملی با حدود یک میلیون و صد هزار دلار فروخته شد، در حالی که اگر یک سال دیگر او را نگه میداشتند میتوانستند با دو برابر قیمت به اروپا ترانسفر کنند.
سپس استقلال با ۸۵۰ هزار دلار او را قرضی برگرداند! او که در امارات نتوانست تغییر شرایط را تحمل و به شدت افت کرد. بازگشت به خانه باعث احیای قایدی شد و ما او را دوباره به شکل ستاره تحویل اماراتیها دادیم، آنها او را قرضی به کلبا فرستادند و بعد از دو سال با ۵ میلیون دلار فروختند! در حالی که با همان دو قرارداد قرضی با استقلال و کلبا، پول فروش قایدی را درآورده بودند و کل این مبلغ، سود آنها شد!
و متاسفانه این مسیر پس از آن برای سایر استعدادهای جوان باز شد. سعید سحرخیزان، کسرا طاهری، محمد جواد حسین نژاد و محمد مهدی زارع در این دو سه سال به روسیه رفتند. پیش از آن، از مهرداد محمدی علیپور تا بیرانوند و پیام نیازمند، به پرتغال و از الله یار صیادمنش تا دهها بازیکن دیگر به بلژیک، اما اغلب آنها بعد از یک ناکامی دوباره با قراردادهای قرضی به کشور برگشتند تا دوباره در اینجا احیا و آنها را حاضر و آماده تحویل دیگران بدهیم!
دیدیم که در مورد شهریار مغانلو پرسپولیس که او را احیا کرد، نتوانست حفظش کند و خود بازیکن هم نتوانست کاری کند تا در تیم محبوبش بازی کند. سپاهان این پول را داشت و داد که در مورد پیام نیازمند هم همین کار را کرده بود. بازیکنانی که هر کدام اگر می شد و می آمدند، سرنوشت لیگ عوض شده بود.
سعید سحرخیزان برگشت و در استقلال احیا شد. کسرا طاهری نیز سال قبل به پیکان آمد و به تیم ملی هم رسید، بازیکنی که با دلار ۳۰ هزار تومانی با ۱۰۰ هزار دلار، میتوانست به پرسپولیس بیاید، حالا به عنوان ملیپوش و جوانی که در آستانه جام جهانی خط خورده با بیش از یک میلیون دلار فقط به صورت قرضی میآید! شک نکنید او در پرسپولیس گل میزند و ستاره میشود و آخر فصل به لطف پرسپولیس، مبلغ انتقالش ۵ میلیون دلار خواهد بود!
پولی که به جیب باشگاه روسی میرود و البته که از هر کدام این نقل و انتقالات، دلالها یک ملک مرغوب در شمال تهران صاحب میشوند! فوتبال ایران تبدیل به معدنی برای کاربلدها شده که از نادانی مدیران سوء استفاده، ابتدا استعدادهای جوانمان را به ثمن بخس میبرند و سپس از ویترین باشگاههای ما به عنوان سکویی برای احیای آنها استفاده و تمام اینها را در حالی انجام میدهند که اگر یک مدیر فوتبالی بر سر کار بود، هیچ کدام این اتفاقات نمیافتاد!
بیشتر بخوانید: پرسپولیس به دنبال شکار هافبک ایرانی الوحده