یکی از ویژگیهای شاهکار در هر زمینه و تخصصی این است که در کنار نداشتن رقیب یا مشابه، زمان مصرف هم ندارد. به شاهکارهای سینما یا موسیقی نگاه کنید که با گذشت دههها، همچنان جایگاه خود در اذهان عمومی را حفظ و نسلهای مختلف با آن ارتباط برقرار میکنند.
در ادبیات طنز ایران، شاهکار ایرج پزشکزاد با فاصله در قله است که با جادوی تصویر ناصر تقوایی -برای هیچ کدام آنها نمیشود از لفظ مرحوم استفاده کرد چرا که با شاهکارهایشان، تا ابد در فرهنگ ایران زمین جاودانهاند- دایی جان ناپلئون به جایی رسید که تا دنیا دنیاست، کسی نمیتواند آن را نادیده بگیرد.
این شاهکار، برگرفته از یک ذهنیت قدیمی در فرهنگ ما ایرانیها بود که در هر مسئلهای، رد پای انگلیسیها را میبینیم و هر اتفاقی را به توطئههای پشت پرده آنها نسبت میدهیم! توهم توطئه ای که هنوز هم وجود دارد ولی استثنائا نمیتوان اتفاقات جام جهانی ۲۰۲۶ را به انگلیسیها نسبت داد!
کی یر استارمر، نخست وزیر انگلستان گفته بود اگر سه شیر قهرمان جام جهانی شود، کشور را یک روز تعطیل میکنند. امیر قلعه نویی هم گفته بود با صعود به مرحله بعد، کاری میکنیم که ایران یک هفته تعطیل شود! فقط در کشور ماست که آدمها در هر تخصص میتوانند به راحتی در کار یکدیگر دخالت کنند! ضمن اینکه آنقدر در هر شرایطی کشور ما تعطیل است که حرف قلعه نویی خیلی هم عجیب نبود! وقتی اینجا بی بهانه مدام همیشه تعطیل میشود، با حجم و علاقه مردم به فوتبال تعطیلی یک هفتهای، بعد از چنین نوبرانهای عجیب نبود!
اما تفاوت بعد از این شباهت از آن جایی شروع شد که ما صعود نکردیم و برد هم نداشتیم، اما مربیان و بازیکنان ما خود را موفق می دانند و مدعی هستند که مجسمه آنها باید ساخته شود! ولی انگلیسیها ضمن ستایش از نبوغ مسی و جادوی او اعلام کردهاند که وقتی تا پشت در موفقیت و قهرمانی میآییم اما مدام جا میمانیم، یعنی باید آخرین قطعه گمشده پازل را پیدا کنیم.
حرفهای هری کین و سایر ستاره های سه شیر با اسطورههای بازنشسته و کارشناسان انگلیسی مشابه است اما اینجا تفاوت ادعاهای بازیکنان فعلی تیم ما با نظر مردم، کارشناسان و اسطورههای بازنشسته توی ذوق می زند! البته که ایراد از زاویه دید بازیکنان و مربیان تیم ما نیست، ایراد به ترجمه فارسی و انگلیسی از کلمه موفقیت و ناکامی برمی گردد!
وگرنه انگلستان که بعد از ۱۹۶۶ دیگر هرگز به فینال جام جهانی نرسیده و حالا حسرتش برای تحقق شعار معروف "جام به خانه برمیگردد" ۶۰ ساله شد، با تعریفی که ما از موفقیت داریم، اصلا ناکام نیست و برعکس، یاران کین و توخل و بقیه باید خواستار نصب مجسمههایشان در میادین اصلی لندن -مثل میدان ترافالگر- میشدند!
انگلیس که قبلاً دو بار در نیمه نهایی ۱۹۹۰ و ۲۰۱۸ مغلوب شده و به فینال نرسید، در ادوار دیگر در یک چهارم نهایی اوت میشد، مثل ۱۹۹۸ و ۲۰۰۲ و دو بازی معروف با آرژانتین و برزیل و به این ترتیب سومین ناکامی در نیمه نهایی قطعاً موفقیت است!